دستگاه زردی نوزادان

زردی در نوزادان چیست؟

عوارضی که بسیاری از نوزادان در بدو تولد با آن مواجه میشوند، زردی خواهد بود، که دلیل کاملاً علمی و البته قابل بهبود خواهد داشت.

شاید برایتان جالب باشد بدانید تا زمانی که نوزاد در رحم مادر قرار دارد بیلی روبینی که در خون تولید میشود به واسطه کبد مادر دفع شده و همواره سلامت جنین و نوزاد نیز حفظ خواهد شد.

به محض آنکه نوزاد از رحم مادر خارج می شود ممکن است کبد در روزهای اولیه توانایی تصفیه خون را نداشته باشد.

به همین منظور بیلی روبینی که به صورت طبیعی در خون وجود دارد در بدن نوزاد باقی مانده و به صورت زردی نمایان می شود.

اگر بیلی روبین از بدن نوزاد تخلیه نشود به صورت زردی پوست و زرد شدن سفیدی چشم نیز نمایان می گردد، که در صورت عدم رسیدگی خطرات و عوارض زیادی را برای نوزادان به همراه خواهد آورد.

اگر نوزاد با چنین عارضه مواجه شده است بهتر است که سریعا نوزاد خود را به مراکز درمانی رسانده تا بتوانید با مراقبت های اصولی و روش های درمانی مختلف زردی پیش آمده را نیز بهبود ببخشید.

علت زردی در نوزادان

علت زردی در نوزاد متفاوت است که آن را کامل توضیح دادیم:

زردی فیزیولوژیک نوزاد

زردی فیزیولوژیک یکی از رایج‌ترین انواع زردی در نوزادان است و معمولاً در روزهای اول تولد ظاهر می‌شود.

علت آن افزایش طبیعی بیلی‌روبین در خون و عملکرد ناقص کبد تازه متولد شده است.

این نوع زردی معمولاً بدون درمان جدی و طی چند روز تا یک هفته خودبه‌خود برطرف می‌شود و جای نگرانی زیادی ندارد.

زردی ناشی از شیر مادر

برخی نوزادان در هفته اول زندگی به دلیل مشکل در تغذیه از شیر مادر دچار زردی می‌شوند.

اگر نوزاد شیر کافی دریافت نکند، دفع بیلی‌روبین از بدن کاهش می‌یابد و سطح آن در خون افزایش می‌یابد.

این نوع زردی معمولاً با بهبود تغذیه و افزایش دفعات شیردهی کاهش پیدا می‌کند.

ناسازگاری گروه خونی مادر و نوزاد

گاهی زردی نوزادان ناشی از ناسازگاری گروه خونی بین مادر و فرزند است.

برای مثال وقتی مادر گروه خونی O دارد و نوزاد A یا B، سلول‌های قرمز نوزاد ممکن است تخریب شوند و بیلی‌روبین به سرعت بالا برود.

این شرایط نیازمند پایش پزشکی دقیق و در بعضی موارد فتوتراپی فوری است.

عفونت‌ها و مشکلات کبدی

زردی غیرطبیعی ممکن است ناشی از عفونت‌های خونی، التهاب کبد یا انسداد مجاری صفراوی باشد.

این نوع زردی معمولاً شدیدتر و طولانی‌تر است و بدون درمان پزشکی می‌تواند مشکلات جدی ایجاد کند.

تشخیص به موقع و اقدامات درمانی لازم، خطر عوارض را کاهش می‌دهد.

عوامل ژنتیکی و اختلالات متابولیک زردی

در برخی نوزادان، زردی به دلیل اختلالات ژنتیکی یا مشکلات متابولیک نادر رخ می‌دهد.

این عوامل باعث می‌شوند کبد نتواند بیلی‌روبین را به خوبی پردازش کند یا آنزیم‌های ضروری برای دفع بیلی‌روبین کم باشد.

این نوع زردی معمولاً نیاز به بررسی تخصصی و درمان طولانی‌مدت دارد.

عوارض زردی نوزادان

همه ما نوزادانی را دیده ایم که از بدو تولد ممکن است دست و پای آنها یا تمام بدن و قسمت سفیدی چشم آنها زرد شود.

علت اصلی این زردی پوست در نوزادان اضافه بیلی روبین در خون آنها بوده که تا پیش از خروج از رحم به واسطه کبد مادر دفع می شد.

تا زمانی که کبد نوزادان شروع به کار کرد کند ممکن است این بیلی روبین در خون آنها باقی مانده و باعث زردی پوست نوزادان می شود.

این زردی تنها بر روی پوست کودک اثرگذار نخواهد بود و در صورت عدم رسیدگی ممکن است تأثیر مستقیم و البته مخربی بر سلامت مغز کودک داشته باشد.

اگر زردی نوزاد به حد بسیار بالایی برسد و روش های درمانی مناسب انجام نشود، قطعا نوزادان مشکلات مغزی بسیار شدیدی را تجربه کرده که ممکن است برخی از این آسیب ها قابل درمان و بهبود نباشند.

نوزادانی که در مواجهه با زردی بسیار شدید قرار می گیرند را در دستگاه های مخصوص قرار داده تا بتوانند به واسطه نور و اشعه کاملاً بی‌ خطر بیلی روبین اضافه را حذف کنند.

اگر چنین اتفاقی رخ ندهد این نوزادان ناشنوایی را با درصد بسیار بالایی تجربه کرده که باید حتماً نسبت به آن کاملا هوشیار باشید.

زردی نوزادان به راحتی قابل کنترل خواهد بود و متخصصان می‌ توانند با اصلاح رژیم غذایی مادر، دارو درمانی و یا استفاده از دستگاه برای بهبود زردی به راحتی عارضه ی پیش آمده را برطرف کنند و جای هیچ گونه نگرانی برای سلامت کودک نخواهد داشت.

درمان مناسب برای زردی نوزادان

زمانی که نوزادان با زردی مواجه میشوند متخصصان با توجه به شدت عارضه روش های درمانی مختلف را برای نوزادان در نظر می‌ گیرند.

توجه داشته باشید که زردی امری کاملاً شایع است که به علت های مختلفی اتفاق می‌افتد اگر سریع‌ تر بهبود پیدا کند خطراتی را برای نوزادان به همراه نخواهد داشت.

در مرحله اول متخصصان توصیه می‌ کنند که حتماً به کودک مقدار زیادی شیر خشک دهید تا به واسطه این مایعات بیلی روبین از سیستم خونی کودک دفع شود.

اگر به این واسطه زردی بهبود پیدا نکند متخصصان سعی دارند تا از دستگاه های مخصوص استفاده کنند.

این دستگاه‌ ها نوری سفید رنگ داشته که اشعه مخصوص و کاملاً بی خطر خواهد بود.

متخصصان توصیه می‌ کنند که برای بهبود قطعی زردی های شدید حتما از این دستگاه استفاده کرده و نوزاد را طی ساعت های مشخص شده توسط پزشک در معرض مستقیم این نور قرار دهید.

برای استفاده از دستگاه زردی نوزادان بهتر است که لباس نوزاد تا حد ممکن کم کرده و نوزاد را در این دستگاه و در مقابل این نور سفید قرار دهید.

این نور به گونه ای است که بیلی روبین موجود در خون کودک را تغییر داده و با تغییر فرم اصلی بیلی روبین راحت تر از بدن خارج می شود.

این شرایط تا زمانی ادامه پیدا می‌ کند که بیلی روبین اضافه خون دفع شده و کبد کودک قادر به تصفیه خون باشد.

وجود زردی در نوزادان اصلا نگران کننده نخواهد بود اما توجه داشته باشید که روش های بسیار مناسب و قطعی مانند دستگاه زردی وجود دارد که می‌ توانید این عارضه را بهبود ببخشید.

اگر در زمینه بررسی این عارضه کوتاهی کنید ممکن است نوزادان آسیب های جسمانی بسیار شدیدی را متحمل شده و زندگی عادی آن‌ ها دستخوش تغییرات جبران‌ ناپذیری خواهد شد.

دستگاه فتوتراپی چیست؟

فتوتراپی یک روش درمانی غیرتهاجمی برای کاهش زردی نوزادان است که با استفاده از نور مخصوص، بیلی‌روبین اضافی در خون نوزاد را تجزیه می‌کند.

در این روش نوزاد تحت تابش نور با طول موج مشخص قرار می‌گیرد و این نور باعث شکستن بیلی‌روبین به ترکیباتی می‌شود که بدن نوزاد می‌تواند آن‌ها را به راحتی دفع کند.

فتوتراپی معمولاً ایمن است و می‌تواند به کاهش سریع سطح بیلی‌روبین و پیشگیری از عوارض جدی زردی کمک کند.

ضرورت استفاده از دستگاه زردی نوزادان

بسیاری از نوزادان پس از تولد ممکن است مشکلاتی مانند زردی را تجربه کنند، زردی نوزادان ناشی از بیلی روبینی است که در خون آنها باقی می‌ ماند و مربوط به گلبول های قرمز قدیمی است که در خون تولید شده اند.

وظیفه تجزیه و دفع بیلی روبین بر عهده کبد است که ممکن است نوزادان تازه متولد شده با بدن ضعیف تری که دارند نتوانند این فرایند را در بدن به درستی تجربه کنند.

باقی ماندن بیلی روبین در بدن منجر به زرد شدن پوست، سفیدی چشم و سایر مشکلات برای نوزاد می شود.

مسئله مهم این است که عدم رسیدگی به موقع به زردی نوزادان می‌ تواند خطرات جدی مانند بیماری نادری به نام کرن ایکتروس را نیز به همراه آورد.

این عارضه مربوط به اختلالات مغزی می باشد که در صورت باقی ماندن حجم زیادی از بیلی روبین در خون به وجود خواهد آمد.

مسئله قابل توجه این است که بروز این عارضه به هیچ عنوان قابل درمان نیست و اگر اتفاق بیفتد تا پایان عمر با نوزاد شما همراه خواهد بود.

در چنین شرایطی پزشکان و متخصصان قرار گرفتن در معرض نور سفید رنگ و دستگاه‌ های مخصوص را کاملاً مناسب و الزامی دانسته و معتقدند که فتوتراپی روشی کم خطر و کاربردی برای درمان زردی نوزادان می باشد.

ابتلا به بیماری‌ های مغزی بر اثر وجود بیلی روبین در بدن خطرناک و جبران‌ ناپذیر است و تاکنون هیچ روش درمانی برای کنترل و بهبود آن پیدا نشده است.

پس با این شرایط اگر احساس می کنید که بعد از تولد نوزاد شما رنگ پوستی شبیه به زرد دارد بهتر است خیلی سریع به پزشک مراجعه کرده و توجه داشته باشید که نهایتا با چند ساعت قرار گرفتن در دستگاه های مخصوص زردی این مسئله به طور کامل بهبود پیدا می کند.

با استفاده از دستگاه زردی پزشکان می‌ توانند بیلی روبین موجود در خون را راحت تر تجزیه کرده و دفع آن برای نوزادان آسان میشود.

پس بهتر است که این فرآیند بسیار ساده را برای حفظ سلامت نوزاد خود انجام داده و به هیچ عنوان در روند درمان زردی کوتاهی نکنید.

تمامی متخصصان از جمله دکتر سمانه عبدالمحمدی به شما توصیه خواهند کرد که اگر نیاز باشد از دستگاه مخصوص برای بهبود زردی نوزاد استفاده کنید.

کودک شما نباید هیچ پوششی داشته باشد و تنها کافیست ناحیه تناسلی و چشمان کوچک را با یک محافظ پوشش دهید.

در این صورت تمامی پوست بدن نوزاد باید در معرض تابش این نور قرار بگیرد و نهایتاً در مدت بسیار کوتاه زردی کودک رفته رفته بهبود پیدا می‌ کند.

این دستگاه هیچگونه خطری برای سلامت نوزاد ندارد حتی اگر برای ساعات طولانی در معرض آن قرار بگیرند در دراز مدت مشکلات مختلف را تجربه نمی کنند.

بهتر است زمانی که کودک شما در معرض دستگاه زردی قرار می گیرد همواره در فواصل زمانی بسیار کوتاه به آن رسیدگی کرده تا مبادا کودک احساس ناراحتی کند.

مسئله مهم این است که پس از قرار گرفتن کودک در دستگاه زردی بهتر است در فواصل زمانی کوتاه کودک را در پوزیشن های مختلف قرار دهید تا تمامی بخش های بدن در معرض تابش نور قرار بگیرد و نتیجه مناسب سریعتر دریافت شده و علائم زردی از بین می رود.

انواع دستگاه‌های فتوتراپی

روش اصلی دسته‌بندی انواع دستگاه‌های فتوتراپی و درمان زردی نوزاد، بر اساس لامپ زردی نوزادی مورد استفاده در این دستگاه است.

اغلب شنیده می‌شود که والدین مسئول و دلسوز نیز نام این دستگاه را «دستگاه LED مخصوص زردی نوزاد» می‌دانند.

البته باید اضافه کنیم که هر نوع LED و لامپی برای درمان زردی مفید و مناسب نخواهد بود.

لامپ‌های دستگاه فتوتراپی نوزاد باید طول موجی بین ۴۳۰ تا ۴۷۰ نانومتر تولید کنند و اگر طول موج تولید شده بیشتر از این باشد، به نوزاد آسیب می‌رسد.

به دلیل اینکه استفاده از نور مهتابی زردی نوزاد را درمان نمی‌کند، استفاده از آن هرگز توصیه نمی‌شود؛ زیرا طول موج کافی تولید نمی‌کند.

لامپ‌های دستگاه فتوتراپی به ۲ دسته تقسیم می‌شوند.

لامپ‌های فلورسنت

لامپ‌های فلورسنت یکی از نسل‌های قدیمی دستگاه‌های فتوتراپی هستند که عمدتاً برای درمان زردی نوزادان استفاده می‌شدند.

عملکرد این لامپ‌ها بر اساس استفاده از گاز فلورسنت است؛ با اعمال انرژی الکتریکی، الکتریسیته با مولکول‌های گاز برخورد می‌کند و باعث تجزیه انرژی و به دنبال آن تولید نور با طول موج خاصی در محدوده ۴۵۰ تا ۴۸۰ نانومتر می‌شود.

این طول موج برای درمان زردی نوزادان بسیار حیاتی است.

با این حال، لامپ‌های فلورسنت محدودیت‌ها و معایب قابل توجهی دارند.

یکی از مهمترین معایب این لامپ‌ها، کاهش تدریجی گاز فلورسنت درون آنها به مرور زمان است.

با کاهش مقدار گاز، قدرت تولید طول موج مورد نیاز برای درمان زردی ضعیف می‌شود و در نتیجه، اثربخشی دستگاه به میزان قابل توجهی کاهش می‌یابد.

به همین دلیل، لامپ‌های فلورسنت باید پس از حدود ۲۰۰۰ ساعت کارکرد تعویض شوند تا دستگاه بتواند کارایی لازم را حفظ کند.

عدم رعایت این امر می‌تواند روند درمان را بی‌اثر کند و همچنین منجر به لغو مجوز مراکز اجاره دهنده این دستگاه‌ها توسط مؤسسات بهداشتی شود.

یکی دیگر از معایب عمده لامپ‌های فلورسنت، تولید گرمای زیاد آنهاست.

گرمای بیش از حد این لامپ‌ها علاوه بر ایجاد خطر سوختگی و آسیب به پوست نوزاد، احتمال دهیدراتاسیون (کاهش آب بدن) و آسیب پوستی را نیز افزایش می‌دهد.

با توجه به معایب و محدودیت‌های ذکر شده، لامپ‌های فلورسنت اکنون یک فناوری منسوخ و ناکارآمد در درمان زردی محسوب می‌شوند و جای خود را به نسل جدیدی از لامپ‌ها می‌دهند که ایمنی و عملکرد بالاتری را تضمین می‌کنند.

دستگاه فتوتراپی LED

لامپ‌های LED توانایی تولید نور با طول موج ثابت را دارند و این ویژگی تا پایان عمر مفید لامپ حفظ می‌شود.

برخلاف مدل‌های قدیمی‌تر، در کیفیت نور یا طول موج تغییری نمی‌کنند که این امر ایمنی بیشتر دستگاه را تضمین می‌کند.

این لامپ‌ها عموماً حداقل 20000 ساعت عمر مفید دارند که بسته به برند متفاوت است.

پس از پایان عمر مفید، لامپ‌ها خاموش می‌شوند و دیگر نوری با طول موج غیرمجاز منتشر نمی‌کنند.

به دلیل قطع کامل نوردهی پس از پایان عمر، خطر قرار گرفتن نوزاد در معرض طول موج‌های نامناسب از بین می‌رود.

دستگاه‌های فتوتراپی LED اغلب دارای 4 تا 12 لامپ (یا معادل آن در پنل) هستند. دستگاه‌هایی با ۸ یا ۱۲ لامپ برای استفاده در منزل توصیه نمی‌شوند، زیرا افزایش شدت نور، خطر اسهال و از دست دادن بیش از حد آب از بدن نوزاد را افزایش می‌دهد.

در موارد استفاده از دستگاه‌هایی با تعداد لامپ بالا، مراقبت توسط متخصص نوزادان یا پرستار بخش مراقبت‌های ویژه نوزادان (NICU) برای جایگزینی سریع آب از دست رفته بدن نوزاد ضروری است.

استفاده از دستگاه‌های نور با شدت بالا فقط باید بر اساس تشخیص پزشک و در موارد زردی شدید انجام شود. این دستگاه‌ها همچنین هزینه‌های درمان بالاتری را به همراه دارند.

لامپ‌های LED مورد استفاده در دستگاه‌های فتوتراپی به دو دسته اصلی تقسیم می‌شوند:

لوله‌های LED (نوارهای RGB)

در این نوع، نوارهایی با رشته‌های لامپ LED، به ویژه مدل‌های RGB، درون لوله‌های شفاف نصب می‌شوند.

تعداد لامپ‌ها در این نوارها معمولاً مشخص و قابل شمارش است. به عنوان مثال، یک نوار ممکن است 20 LED داشته باشد که معادل یک یا چند لامپ معمولی است.

دستگاه‌هایی که با این ساختار طراحی می‌شوند معمولاً تعداد محدودی لامپ (مانند 4 تا 6) دارند و شمارش آنها به صورت بصری و با چشم قابل انجام است.

پنل‌های LED یا SMD

این گروه به صورت صفحات یا ورق‌هایی با تعداد بسیار بیشتری از نقاط LED تولید می‌شوند؛ به طوری که ممکن است تا 280 LED روی یک پنل نصب شود.

در این دستگاه‌ها، تعداد نقاط نوری با تعداد لامپ‌های رایج برابر است؛ به عنوان مثال، یک پنل 240 نقطه‌ای معادل 8 یا 12 لامپ معمولی در نظر گرفته می‌شود.

این معادل‌سازی توسط متخصصان انجام می‌شود و مستقیماً برای کاربر قابل مشاهده نیست.

به طور کلی، دستگاه‌های فتوتراپی LED به دلیل مزایای فنی مانند پایداری طول موج، ایمنی بیشتر و طول عمر کاری بالا، در درمان زردی نوزادان بسیار محبوب شده‌اند.

انتخاب نوع و تعداد لامپ‌ها باید بر اساس شدت بیماری و نظر متخصص تعیین شود.

استفاده نادرست و بدون نظارت از دستگاه‌های پرقدرت می‌تواند باعث مشکلات ثانویه از جمله کم آبی در نوزاد شود و نیاز به مراقبت‌های تخصصی و هزینه‌های اضافی خواهد داشت.

درمان دستگاه زردی نوزادان در پاکدشت

در پاکدشت، درمان زردی نوزادان با استفاده از دستگاه‌های فتوتراپی یکی از روش‌های مطمئن و موثر است که بدون نیاز به بستری طولانی مدت، سطح بیلی‌روبین خون نوزاد را کاهش می‌دهد.

والدین می‌توانند با مراجعه به مراکز درمانی معتبر یا دریافت مشاوره از پزشکان متخصص اطفال، از نحوه استفاده صحیح دستگاه زردی مطلع شوند و درمان را تحت نظر کارشناسان انجام دهند.

این دستگاه‌ها با تابش نور مناسب، بیلی‌روبین را به ترکیبات قابل دفع تبدیل می‌کنند و از پیشرفت زردی جلوگیری می‌کنند.

استفاده از دستگاه‌های فتوتراپی در خانه نیز تحت شرایط مشخص و با رعایت نکات ایمنی، امکان‌پذیر است.

پزشکان توصیه می‌کنند که نوزادان تحت درمان مرتب بررسی شوند تا دمای بدن، میزان نوردهی و زمان درمان کنترل شود و از بروز عوارض جانبی جلوگیری شود.

علاوه بر این، تغذیه منظم و کافی نوزاد، اهمیت بالایی در روند درمان دارد.

خانواده‌ها باید مراقب علائم هشداردهنده مانند افزایش بی‌حالی، کاهش اشتها یا تشدید رنگ زرد پوست و چشم‌ها باشند و در صورت مشاهده هرگونه تغییر، فوراً با پزشک تماس بگیرند.

با استفاده صحیح از دستگاه زردی و رعایت دستورالعمل‌های پزشکی، درمان زردی نوزادان در پاکدشت به شکلی امن و موثر انجام می‌شود و از عوارض جدی ناشی از افزایش بیلی‌روبین پیشگیری می‌شود.

نگهداری از دستگاه‌های فتوتراپی

روش نگهداری و استفاده از این دستگاه‌ها نیز بسیار مهم است.

با توجه به اینکه قیمت این دستگاه‌ها بسیار گران است، والدین باید در استفاده از دستگاه نهایت دقت را داشته باشند.

معمولاً تعویض لامپ‌ها پس از هر بار استفاده از دستگاه، هزینه اضافی است، این کار عمدتاً بر عهده والدین است و باید هزینه آن را بپردازند.

معمولاً لامپ‌های دستگاه فتوتراپی عمر و زمان مشخصی دارند. پس از پایان عمر آنها، باید این لامپ‌ها را تعویض کنید تا بتوانید زردی نوزاد را به درستی از بین ببرید.

نگهداری صحیح از دستگاه فتوتراپی و همچنین تعویض لامپ‌ها و استریل کردن دستگاه پس از هر بار استفاده، بسیار مهم است.

با توجه به اینکه اگر زردی نوزاد در روزهای اول تولد به درستی از بین نرود، در این صورت ممکن است باعث مشکلات مغزی و شنوایی شود که بعداً امکان درمان یا جبران وجود نخواهد داشت.

پس از استفاده صحیح و اصولی و همچنین منظم از دستگاه فتوتراپی، بسیار مهم است.

این تضمین سلامت فرزندتان در روزهای آینده است، بنابراین باید نهایت دقت را به کار برد.

مزایای استفاده از دستگاه زردی در خانه

نوزادی که در بدو تولد دچار زردی است و طبق نظر پزشک باید از دستگاه فتوتراپی برای درمان زردی استفاده کند، به دو صورت قابل درمان است.

اولین روش درمان زردی نوزادان بستری شدن در بیمارستان که از معایب آن می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• پرداخت هزینه بالای تخت بیمارستان و همراه
• دور بودن نوزاد از خانواده، به ویژه مادر
• مشکلات و سختی‌های حضور مادر در بیمارستان برای شیردهی و مراقبت از نوزاد
• آلودگی محیط بیمارستان که بدون شک اثرات نامطلوبی بر نوزاد با بدن ضعیف دارد.

دومین روش درمان زردی نوزادان استفاده از دستگاه فتوتراپی در خانه می باشد که از مزایای آن می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• در صورت استفاده از دستگاه فتوتراپی در منزل، نیازی به بستری شدن نوزاد نیست و درمان زردی نوزاد در منزل، در کنار خانواده و آغوش مادر انجام می‌شود.
• درمان کامل و سریع زردی نوزاد در منزل و در نتیجه پیشگیری از عوارض خطرناک و آسیب‌های مغزی جبران‌ناپذیر
• آسایش و آرامش کامل برای مادر
• عدم ابتلای نوزاد به ویروس‌ها و میکروب‌های خطرناک و پیشگیری از ابتلا به بیماری‌های خطرناک
• کاهش هزینه‌های درمان که بسیار کمتر از هزینه‌های بیمارستان است
• این دستگاه فتوتراپی قابل حمل و سبک با پایه‌های جمع‌شونده دارای کیف مخصوص است.
• از اتلاف وقت والدین جلوگیری می‌کند و از استفاده از لامپ‌های فلورسنت معمولی که علاوه بر ناکارآمدی، ممکن است بشکنند و به نوزاد آسیب برسانند و همچنین خطر گرمازدگی وجود دارد، جلوگیری می‌کند.

نحوه استفاده از دستگاه زردی نوزادان

یکی از مشکلاتی که عموم نوزادان بعد از تولد با آن مواجه هستند زردی از نوع شدید و یا تخفیف است که مربوط به وجود بیلی روبین در خون می باشد.

تا زمانی که جنین در بدن مادر رشد می کند وظیفه حذف بیلی‌ روبین از خون بر عهده کبد مادر می باشد.

زمانی که نوزاد متولد میشود تا زمانی که کبد کارکرد درست خود را آغاز می‌ کند مقدار زیادی بیلی روبین در خون باقی می ماند که نهایتا منجر به زرد شدن پوست نواحی شکم و سفیدی چشم کودک میشود.

البته وجود بیلی روبین در بدن نوزادان بسیار خطرناک است و باید هرچه سریع‌ تر اقدامات را لازم برای حذف آن انجام دهید.

بهترین و کاربردی ترین روشی که برای حذف بیلی روبین استفاده میشود دستگاه های مخصوصی هستند که نوزادان را درون آنها قرار داده و به واسطه نوری سفید رنگ که به سطح بدن آنها تابیده می شود بیلی روبین راحت تر از بدن آنها حذف خواهد شد.

بیلی روبین موجود در خون به واسطه نور فلورسنت شکسته شده و کاملا خورد میشود و از طریق کبد آسان تر تجزیه شده و از راه مجاری ادرار و مدفوع از بدن نوزادان دفع خواهد شد.

با این حال باید بدانید که این دستگاه عملکرد بسیار مناسبی دارد اما باید کودک در زمان بندی مناسب و تحت شرایطی خاص درون دستگاه و در مقابل نور قرار بگیرد.

اگر تمایل دارید نوزادان برای مدت کمتری در دستگاه قرار بگیرند بهتر است که هیچ نوع پوششی را بر سطح پوست آنها قرار ندهید تا نور سفید رنگ مستقیما به پوست آنها تابیده و به حذف بیلی‌ روبین کمک می‌ کند.

البته بسیاری از متخصصان در این شرایط استفاده از چشم بند را برای نوزادان روشی مناسب می‌ دانند تا با این شرایط بتوانند در مواجهه با نور سفید و تند با آرامش بیشتری استراحت کرده و در طی بودن در دستگاه بیدار نشوند.

اگر کودک با آرامش کامل در دستگاه قرار بگیرد نهایتاً طی چند ساعت تا چند روز بیلی روبین از بدن کودک خارج شده و مشکلاتی مانند زردی را هرگز تجربه نخواهند کرد.

توجه داشته باشید نور سفید رنگی که از دستگاه های مخصوص بر نوزادان تابیده می شود انقدر ضعیف است که هیچ گونه اثری از خود به جای نگذاشته و به مرور زمان و حتی طولانی مدت آثار سوختگی بر بدن نوزاد باقی نمی ماند.

این دستگاه با عملکرد بسیار ساده اما کاربردی که دارد می تواند سلامت نوزاد را حفظ کند.

اگر زردی یا بیلی روبین در خون باقی بماند نهایت منجر به آسیب های بینایی و مغزی شده و می تواند اختلالات زیادی را برای سلامت نوزادان به وجود آورد.

درجه دستگاه زردی نوزادان متغیر است و پزشک با توجه به عارضه پیش آمده در بدن نوزاد تشخیص می دهد که چه درجه و چه میزان نور با چه تایمی برای نوزاد مناسب است.

توجه داشته باشید که نور فلورسنت خطری برای سلامت نوزاد ندارد و زمانی که در دستگاه قرار می گیرد پوشاندن چشم ها و ناحیه تناسلی کفایت می کند و نور بدون محدودیت باید به سطح پوست نوزاد تابیده شود.

اگر متخصصان و پزشکان برای بهبود زردی نوزادان دستگاه های مخصوص را تجویز کردند، نیازی به تهیه این دستگاه و پرداخت هزینه های گزاف نخواهید داشت.

بسیاری از مراکز درمانی در بخش نوزادان و اطفال این دستگاه‌ ها را دارا بوده که می توانید با استفاده از آن ها طی دو تا سه روز زردی کودک را بهبود ببخشید.

اما مسئله این است که آیا باید این دستگاه ها خریداری شود یا خیر.

شما می توانید بهایی بسیار مناسب و معقول پرداخت کرده و از مرکز مربوطه درخواست کرایه دو تا سه روزه این دستگاه‌ ها را داشته باشید.

نهایتا نوزاد شما ظرف یک هفته استفاده از این دستگاه ها بهبود کامل پیدا کرده و دیگر نیازی به آن نخواهید داشت.

در چنین شرایطی نیازی به خرید دستگاه زردی نوزادان ندارید و می توانید از دستگاه هایی که در مراکز درمانی و بیمارستان ها وجود دارد استفاده کرده و عارضه پیش آمده برای کودک خود را نیز بهبود ببخشید.

البته بسیاری از مراکز درمانی در صورت نیاز والدین به این دستگاه ها آنها را به صورت اجاره ای در اختیار والدین قرار می دهند.

شما می توانید در این زمینه با پرداخت بهای مناسب این دستگاه را در اختیار داشته و طبق نظر پزشک در تعداد روزها و ساعات مشخص شده کودکی که دارای زردی می باشد را در آنها قرار دهید.

بهتر است برای استفاده از این دستگاه ها از چشم بند های مخصوص برای کودک استفاده کنید البته لازم به ذکر است بدانید که این دستگاه ها هیچگونه اشعه مضر و مخرب نخواهند داشت.

تا زمانی ‌که کودک در مقابل این نور قرار می‌ گیرد هرگز آسیبی به سلامت و اندام‌ های حیاتی وارد نمیشود.

همواره بهتر است زمانی که کودک در خواب است او را در این دستگاه‌ ها قرار دهید و زمان بیداری کودک، فرصت مناسبی برای استفاده از این دستگاه نخواهد بود.

زمانی که متخصصان کودک دارای زردی را در معرض فتوتراپی قرار می‌ دهند، حتماً باید به صورت مداوم و روزانه آزمایش خون از کودک گرفته شود تا بتوانند سطح بیلی‌ روبین را بسنجند.

توجه داشته باشید که هنگام استفاده از این دستگاه باید سطح وسیعی از پوست نوزاد با این نور در ارتباط باشد تا تاثیر آن نهایتاً ظرف چند ساعت به وضوح مشاهده گردد.

معمولاً چشم بند برای نوزادان بالغ نیاز نخواهد بود اما اگر کودکی به صورت نارس متولد شود بهتر است که برای محافظت از چشم نوزاد از چشم بند های مخصوص استفاده نمایید.

نکته دیگری که باید به آن توجه کنید این است که استفاده بیش از حد از دستگاه زردی نوزادان هیچگونه تاثیری بر بهبود سریع نوزادان نخواهد داشت و می تواند حتی آسیب های مختلف را به پوست آنها وارد کند.

بهتر است که هنگام استفاده از دستگاه زردی حتماً طبق نظر پزشک از آن استفاده کنید، تا سلامت کودک شما حفظ گردد.

دستگاه فتوتراپی چگونه عمل می‌کند؟

برای آشنایی با نحوه استفاده از دستگاه زردی نوزاد در منزل، بهتر است بدانید که دستگاه فتوتراپی به دو صورت عمل می‌کند و در مدت زمان کوتاهی بیلی‌روبین خون نوزاد را کاهش می‌دهد.

دقت کنید که نور مهتابی یا لامپ‌های فلورسنت مورد استفاده در منزل هیچ تاثیری بر زردی نوزاد ندارد. مکانیسم دستگاه در این دو روش به شرح زیر است:

یکی از این روش‌ها استفاده از فرآیند اکسیداسیون در دستگاه است که اکسیژن بیشتری به بیلی‌روبین خون اضافه می‌کند و در نتیجه آن را در آب زیادی حل می‌کند.

اکسیداسیون بیلی‌روبین در خون، آن را به عناصری تبدیل می‌کند که به راحتی از طریق ادرار یا مدفوع از بدن نوزاد دفع می‌شوند.

به این ترتیب، مشکل زردی نوزاد بدون کوچکترین مشکلی حل می‌شود.

مکانیسم دوم این دستگاه، تولید نور در طول موج خاصی مانند فلورسنت است که بیلی‌روبین را به دو ماده شیمیایی مهم یعنی لومینوبیلی‌روبین و فوتوبیلی‌روبین تبدیل می‌کند.

این دو جزء شیمیایی که اتم‌های مختلفی را حمل می‌کنند، جایگاه ایزومرهای دیگر موجود در بیلی‌روبین را اشغال می‌کنند و راحت‌تر توسط کبد نوزاد تجزیه می‌شوند و در نهایت منجر به دفع بیلی‌روبین انباشته شده و مضر می‌شوند.

نوزاد چند ساعت باید در دستگاه زردی بماند؟

مدت زمانی که نوزاد باید در دستگاه فتوتراپی بماند به شدت زردی، سن نوزاد و سلامت کلی او بستگی دارد.

معمولاً نوزادانی که زردی خفیف تا متوسط ​​دارند، باید به مدت ۱۲ تا ۴۸ ساعت، به صورت متناوب یا مداوم، تحت نوردرمانی (فتوتراپی) قرار گیرند.

در موارد شدیدتر، پزشک ممکن است توصیه کند که نوزاد به طور مداوم برای چند روز، تا ۷۲ ساعت یا بیشتر، تحت درمان قرار گیرد.

پزشک روزانه سطح بیلی‌روبین را از طریق آزمایش خون بررسی می‌کند تا تصمیم بگیرد که آیا درمان را ادامه دهد یا متوقف کند.

نوزادی که در خانه فتوتراپی دریافت می‌کند، معمولاً باید ۱۶ تا ۲۲ ساعت در روز در نور بماند و فقط برای تغذیه، تعویض پوشک یا نوازش‌های کوتاه از دستگاه جدا شود.

استفاده منظم و صحیح از دستگاه بسیار مهم است، زیرا وقفه‌های زیاد در فتوتراپی می‌تواند اثربخشی درمان را کند یا حتی از بین ببرد.

به همین دلیل، والدین باید دستورالعمل‌های پزشک و شرکت اجاره دستگاه را به دقت رعایت کنند.

علائم خطر هنگام استفاده از دستگاه فتوتراپی

هنگام استفاده از دستگاه فتوتراپی، باید نوزاد خود را به دقت زیر نظر داشته باشید و مراقب هرگونه علامت یا نشانه غیرمعمول باشید. در صورت بروز هر یک از موارد زیر، توصیه می‌شود با پزشک متخصص اطفال مشورت کنید:

دمای بدن نوزاد از ۳۸ درجه سانتیگراد بالاتر رفته و بیش از نیم ساعت ثابت مانده است.

دمای بدن نوزاد به زیر ۳۵.۶ درجه سانتیگراد کاهش یافته و با وجود تلاش‌ها پس از نیم ساعت، نمی‌توانید دمای بدن را به سطح مناسب برسانید.

نوزاد شما در تغذیه مشکل دارد.

نوزاد شما به سختی از خواب بیدار می‌شود.

نوزاد شما به شدت استفراغ می‌کند یا استفراغ او زرد است.

فرزند شما دچار کم آبی بدن شده و علائمی مانند گودی چشم، خشکی پوست و رنگ پریدگی را نشان می‌دهد و هنگام گریه اشک ندارد.

در صورت مشاهده موارد زیر، باید فوراً به بیمارستان مراجعه کنید:

• با گذشت زمان، شدت زردی نه تنها کاهش نمی‌یابد، بلکه افزایش نیز یافته است.
• با وجود گذشت ۱۴ روز از تولد، زردی همچنان ادامه دارد. نوزاد به درستی وزن اضافه نمی‌کند و به خوبی شیر نمی‌خورد.
• رنگ نوزاد زرد است و علائم پیچ خوردگی روده در او دیده می‌شود.

عوارض استفاده از دستگاه زردی نوزاد

این دستگاه آسیب خاصی به نوزاد وارد نمی‌کند و هیچ اثر طولانی مدتی روی نوزاد باقی نمی‌گذارد، اما تعدادی عوارض جانبی جزئی دارد، مانند:

• افزایش دمای بدن یا تب
• کم آبی بدن نوزاد
• تغییر رنگ پوست و برنزه شدن پوست نوزاد
• اسهال
• تیره یا سبز شدن مدفوع
• دفع کلسیم در ادرار
• جوش‌های ریز
• تغییر ریتم شبانه‌روزی
• کمبود ویتامین B2
• عوارض خونی
• قرمز یا پوسته پوسته شدن پوست نوزاد
• در صورت عدم استفاده از چشم‌بند، احتمال آسیب به چشم‌ها وجود دارد.

عوارض عدم درمان زردی نوزادان

اگر زردی نوزاد درمان نشود باعث آسیب هایی می‌شود این آسیب ها عبارت اند از:

آسیب مغزی ناشی از بیلی‌روبین بالا

اگر سطح بیلی‌روبین خون نوزاد به‌طور قابل توجهی بالا برود و درمان مناسبی برای کاهش آن صورت نگیرد، ممکن است این ماده به بافت‌های مغز نفوذ کند و منجر به اختلالی به نام «کرنیکتروس» شود.

این وضعیت می‌تواند باعث آسیب دائمی به سیستم عصبی مرکزی شود.

مشکلات تغذیه و کاهش وزن در نوزاد

زردی شدید نوزاد می‌تواند باعث بی‌اشتهایی، کم‌خوری و کاهش توان مکیدن شود؛ در نتیجه تغذیه کافی اتفاق نمی‌افتد، دفع ضعیف مدفوع و ادرار رخ می‌دهد و نوزاد به‌تدریج وزن مناسب نمی‌گیرد.

اختلال در رشد و تکامل جسمی و ذهنی

در مواردی که زردی نوزاد درمان نشود یا درمان خیلی دیر شروع شود، علاوه بر آسیب عصبی، رشد حرکتی، گفتار و شناختی کودک ممکن است دچار تأخیر شود.

این شامل کاهش مهارت‌های حرکتی، یادگیری و رشد عمومی است.

تأخیر در تکامل حرکتی و زبانی

نوزادی که به دلیل درمان‌نشده زردی دچار آسیب مغزی شده است، ممکن است در مهارت‌هایی مانند نشستن، راه‌رفتن، تکلم یا ارتباط اجتماعی با تأخیر قابل توجه مواجه شود. این عارضه گاهی تا سال‌ها باقی می‌ماند.

افزایش خطر بروز تشنج یا مشکلات عصبی بلندمدت

سطح بسیار بالای بیلی‌روبین و عدم مداخله مناسب می‌تواند به حالت «انسفالوپاتی حاد بیلی‌روبین» منجر شود که یکی از عوارض آن تشنج، اسپاسم عضلانی، اختلال در حرکات چشم، و دیگر مشکلات عصبی بلندمدت مثل کم‌شنوایی است.

هزینه درمان زردی نوزادان در پاکدشت

هزینه درمان زردی نوزادان در پاکدشت بسته به نوع دستگاه مورد استفاده، مدت زمان درمان و محل انجام آن (در منزل یا مرکز درمانی) متفاوت است.

به‌طور کلی، درمان زردی با دستگاه فتوتراپی در منزل هزینه‌ای کمتر از بستری در بیمارستان دارد و برای بسیاری از خانواده‌ها مقرون‌به‌صرفه‌تر است.

قیمت‌ها معمولاً بر اساس تعداد روزهای استفاده از دستگاه، نوع خدمات پشتیبانی (مانند مراجعه کارشناس برای نصب و کنترل دستگاه) و شدت زردی نوزاد تعیین می‌شود.

برخی مراکز درمانی و شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات خانگی، پکیج‌های مختلفی ارائه می‌دهند که شامل اجاره دستگاه، آموزش والدین و پیگیری سطح بیلی‌روبین است.

نکته مهم این است که انتخاب مرکز معتبر و دستگاه استاندارد از اهمیت زیادی برخوردار است تا درمان به شکل ایمن و مؤثر انجام شود.

در صورتی که زردی نوزاد خفیف باشد، ممکن است مدت درمان کوتاه‌تر و هزینه کمتر باشد، اما در موارد زردی شدید نیاز به دوره درمانی طولانی‌تر و نظارت بیشتر وجود دارد.

خانواده‌ها می‌توانند با مشاوره پزشک متخصص اطفال، مناسب‌ترین گزینه درمانی و هزینه‌ای را برای شرایط خاص نوزاد خود انتخاب کنند تا ضمن حفظ ایمنی، درمان به شکل بهینه انجام گیرد.