نفخ شکم در کودکان

دلایل نفخ شکم در کودکان

تجمع گاز و نفخ شکم در کودکان مسئله ای ناراحت کننده است و باعث می شود که کودکان وضعیتی ناآرام و بی قرار پیدا کنند.

برخی از انواع مواد غذایی و نوشیدنی ها نفاخ هستند و حتی ممکن است نفخ بر اثر مکمل های غذایی و دارویی ایجاد شود.

نفخ در کودکان با بزرگسالان کمی متفاوت است و از مهمترین علل ایجاد نفخ شکم در کودکان و نوزادان باید به بلعیدن هوا اشاره کرد.

برخی از کودکان هنگام شیر خوردن، مصرف مواد غذایی و حتی جویدن آدامس و گریه های دائمی دچار نفخ شکم می شوند.

زیرا در چنین موقعیت هایی امکان انتقال گاز به سیستم گوارشی وجود دارد و کودکان با مشکلاتی مثل نفخ شکم مواجه می شوند.

از دیگر علل نفخ شکم در کودکان باید به سندروم روده تحریک پذیر اشاره کرد.

این مسئله از مهمترین علل نفخ در کودکان است که اغلب بر اثر مصرف مواد غذایی خاص مثل شکلات یا تنقلات فرآوری شده اتفاق می افتد.

البته مصرف انواع غذاهای تند علاوه بر یبوست یا اسهال در کودکان منجر به نفخ نیز خواهد شد.

یکی دیگر از دلایل نفخ در کودکان عدم تحمل لاکتوز است.

عدم تحمل لاکتوز در سایر مواد غذایی و ناتوانی بدن برای هضم قندهای طبیعی که در شیر وجود دارد، علت دیگر نفخ در کودکان است.

در چنین مواردی اگر کودک با عدم تحمل لاکتوز به نفخ مبتلا شود، مشکلات دیگر مثل درد شکم، حالت تهوع و مدفوع آبکی نیز برای آنها اتفاق می افتد.

یکی دیگر از مشکلات رایج در کودکان یبوست است.

گاهی اوقات بر اثر ایجاد یبوست کودکان با وجود دردی که هنگام دفع مدفوع تجربه می کنند، سعی در نگه داشتن مدفوع خود داشته و این مسئله نه تنها دفع دردناک تری را به همراه دارد بلکه نفخ شدید نیز اتفاق می افتد.

نوشیدن آب برای نوزادان زیر شش ماه توصیه نمی شود و نوشیدن آب نفخ را برطرف نمی کند، اما یبوست در نوزادان اغلب با گاز و درد شکم همراه است و نوشیدن آب می تواند به رفع یبوست یا هرگونه حرکات روده کمک کند.

برای نوزادان زیر شش ماه، علاوه بر شیر مادر یا شیر خشک، روزانه یک چهارم تا نصف لیوان آب بدهید.

معادل 60 تا 120 میلی لیتر. با نزدیک شدن به 12 ماهگی کودک، مقدار آب را به نصف تا سه چهارم لیوان یا 120 تا 180 میلی لیتر در روز افزایش دهید.

در مواردی نفخ در کودکان کاملاً طبیعی است اما اگر توجه می شوید که شرایط جسمانی کودک تغییر کرده و در میزان و وضعیت ادرار و مدفوع آنها تغییراتی ایجاد شده است.

کودکان دل دردهای شدیدی را متحمل می شوند حتماً باید به پزشک مراجعه کنید.

علائم نفخ شکم کودکان

مهم است که بتوانید به درستی تشخیص دهید که آیا کودک شما نفخ دارد یا خیر، زیرا ابتدا باید بتوانید علائم نفخ را در کودکان تشخیص دهید. این علائم شامل موارد زیر است:

آروغ زدن
قرمزی صورت
کاهش وزن
تکان دادن مکرر
مشکل در اجابت مزاج
پاها را به سمت معده می کشد
ناراحتی و تحریک پذیری مداوم
گره کردن مکرر مشت ها
اختلال در خواب و تغذیه کودک
بی قراری و گریه طولانی مدت کودک

راه های پیشگیری از نفخ کودکان

نفخ نوعی اختلال در سیستم گوارشی است که برای همه افراد در سنین مختلف اتفاق می افتد.

اما این مسئله برای کودکان کمی سخت تر از افراد بزرگسال است و ممکن است با توجه به عدم آگاهی کودکان در این مورد باعث ایجاد دل درد‌های شدید نیز شود.

برای پیشگیری از نفخ در کودکان می توانید به سلامت سیستم گوارشی آنها کمک کنید.

داشتن رژیم غذایی سالم و مصرف انواع خوراکی های حاوی فیبر به طور روزانه باعث می شود که کودکان هرگز به نفخ و دیگر اختلالات گوارشی مبتلا نشوند.

برای پیشگیری از ایجاد نفخ در کودکان مصرف غذاهای فرآوری شده و انواع تنقلات ناسالم و حتی غذاهای چرب را تا حد ممکن کاهش دهید.

مهم است که برای پیشگیری از نفخ بدن کودکان را کاملاً هیدراته نگه دارید و نه تنها آب آشامیدنی بلکه انواع خوراکی ها و آبمیوه های طبیعی را در اختیار آنها قرار دهید.

یکی دیگر از روش های موثر برای جلوگیری از نفخ در کودکان این است که کودک را به انجام تمرینات ورزشی تشویق کنید.

اگر با انجام فعالیت های صحیح ماهیچه های شکم در کودکان تقویت شود، مشکلاتی مانند نفخ باعث ایجاد دل درد در آنها نخواهد شد.

با این حال مهم است که برنامه روزانه کودکان را کاملاً صحیح چیده و در کنار داشتن تغذیه سالم به فعالیت صحیح و هیدراته بودن بدن کودک اهمیت ویژه ای دهید.

اگر می دانید که کودکان بر اثر مصرف خوراکی های نفاخ دچار دل درد‌های شدید و نفخ طولانی مدت می شوند، حتماً با راهکارهای موثر نفخ غذا را از بین برده تا از ایجاد آسیب های ناشی از نفخ جلوگیری نمایید.

برای جلوگیری از نفخ در کودکان و نوزادان باید کمی در مورد رژیم غذایی و حتی شیردهی مادران بحث کنیم.

شیری که مادران به نوزادان خود می دهند، منبع تغذیه آنهاست پس باید کمی وسواس به خرج دهید.

هنگام شیر دادن به نوزاد بهتر است این نکته را در نظر داشته باشید تا بتوانید با زاویه مناسب به کودک خود شیر بدهید.

باید توجه داشته باشید که سر کودک در هنگام شیردهی بالاتر از بدن او باشد زیرا این کار مانع از بلعیدن هوا می شود.

پس از شیر دادن به نوزاد، بهتر است او را در حالت عمودی نگه دارید و با نوازش آرام شکمش را خالی کنید.

تغذیه مادر در دوران شیردهی نیز بسیار مهم است، زیرا اگر شیر مادر نفخ داشته باشد، احتمال تورم معده نوزاد نیز بیشتر می شود.

این گروه از غذاها حاوی مقدار قابل توجهی فیبر هستند که باعث تورم در روده و معده می شود، بنابراین مصرف لوبیا را تا حد امکان در این مدت محدود کنید و حتما قبل از مصرف آن را در آب خیس کنید.

کافئین اغلب باعث نفخ می شود و از آنجایی که دستگاه گوارش کودکان نارس است، کافئین به طور کامل از بین نمی رود و مشکل ساز می شود، کافئین حتی می تواند برنامه خواب کودک را مختل کند.

توصیه می شود مادران در دوران شیردهی از غذاهای تند استفاده نکنند، زیرا ادویه هایی مانند پودر سیر، پودر پیاز، فلفل سیاه و قرمز برای دستگاه گوارش نوزاد مناسب نیستند.

ترجیحا تا حد امکان از این ادویه ها استفاده نکنید و یا خیلی کم استفاده کنید.

راه های کاهش و درمان نفخ شکم در کودکان

زمانی که کودکان به نفع شکم مبتلا می شوند، درد در ناحیه شکم باعث آزار آنها شده و حالی ناآرام و بی قرار پیدا می کنند.

نفخ شکم اغلب در کودکان بر اثر رژیم غذایی نامناسب اتفاق می افتد و با راهکارهای خانگی نیز قابل درمان است.

اگر پزشک متوجه شود که نفخ شکم در کودکان به دلیل آسیب در سیستم گوارشی است، قطعاً از انواع دارو استفاده می کنند.

اما در اکثر مواقع برای درمان نفخ شکم کودکان نیازی به روش های تخصصی نمی باشد.

نفخ شکم در کودکان با روش های خانگی درمان می شود البته می توانید در این مورد از انواع داروهای بدون نسخه مثل آنتی اسیدها نیز استفاده کنید.

قرار دادن کیسه آب گرم بر روی شکم، نوشیدن آب بیشتر، خوردن نعناع یا نوشیدن آب گازدار برای درمان نفخ کودکان مناسب است.

اگر نفخ کودکان در پی یبوست اتفاق افتاده باشد، باید از انواع خوراکی ها یا داروهای ملین استفاده شود با اصلاح رژیم غذایی می توانید از ایجاد نفخ و کودکان جلوگیری کنید.

اگر رژیم غذایی کودکان حاوی کربوهیدرات زیاد است، بهتر است از خوراکی های جایگزین استفاده کنید زیرا کربوهیدرات هضم دشواری دارد و معمولاً هضم آن برای کودکان سخت تر است.

مهم است که مصرف الکل های قندی را از رژیم غذایی کودکان حذف کنید.

الکل های قندی نوع کربوهیدرات هستند که به صورت طبیعی در میوه و سبزیجات خاص وجود دارد.

این مواد در بدن انسان هضم نمی شود بلکه در اثر مصرف این محصولات احتمال احتباس گاز در سیستم گوارشی و به دنبال آن نفخ شکم، درد معده و اسهال برای کودکان شایع است.

الکل های قندی در مواد غذایی فرآوری شده مثل آبنبات بدون قند، آدامس، نوشابه ها و گرانول ها یافت می شود و مصرف بی رویه این غذاها نفخ شدید کودکان را در پی دارد.

روش دیگر برای درمان نفخ کودکان مصرف فیبر بیشتر است.

برای جلوگیری از نفخ معده مهم است که انواع غذاهای حاوی فیبر را در رژیم غذایی کودکان بگنجانید، با مصرف فیبر دفع منظم اتفاق افتاده و مانع از ایجاد یبوست و نفخ شدید می شود.

اگر کودکان به طور مکرر با نفخ مواجه می شوند، مهم است که مقدار سدیم کمتری مصرف کنند.

سدیم نقش کلیدی در تعادل مایعات بدن دارد و زمانی که غذاهای حاوی سدیم استفاده می شود احتباس مایعات در بدن افزایش پیدا کرده و نفخ شکم رخ می دهد.

مهم است که در رژیم غذایی کودکان از حداقل میزان سدیم استفاده کنید و انواع غذاهای فست فودی، سرخ کردنی و تنقلات ناسالم را از رژیم غذایی آنها حذف کنید.

مسئله مهمی که در مورد نفخ کودکان وجود دارد، این است که رژیم غذایی مادر در دوران شیردهی تاثیر زیادی بر بدن کودکان دارد.

اگر مادر در ابتدای دوران شیردهی از خوراکی های نفاخ استفاده کند، احتمالاً این مسئله در کودکان نیز آشکار می شود.

باعث نفخ بیشتر کودک خواهد شد، مهم است که در این دوران بانوان از خوراکی‌هایی استفاده کنند که نفخ کمتری داشته و با روش های موثر نفخ خوراکی ها را از بین ببرند.

اگر کودکان قبل از ۶ ماهگی با نفخ شدید مواجه باشند، می توانید با چند راهکار ساده هوای وارد شده به سیستم گوارشی را خارج کنید.

نهایتاً تلاش کنید که کمتر میزان هوا همراه با شیر خوردن کودکان بلعیده شود.

بهتر است که از شیشه شیر مناسب استفاده کرده و بعد از شیر خوردن حتماً کودک را به حالت عمودی نگه دارید.

مهم است که هنگام شیر خوردن کودکان مراقب وضعیت و بلع آنها باشید.

اگر متوجه می شوید که همراه با مصرف شیر هوا بلعیده می شود، بهتر است در طول شیردهی چندین مرتبه هوای وارد شد به معده را خارج کنید و این مسئله مانع از ایجاد نفخ در بدن کودکان خواهد شد.

در پایان مهم است بدانید که اگر کودکان در سنین پایین با نفخ مواجه هستند و حالاتی مثل تب، درد شدید شکم و مدفوع خون آلود برای آنها اتفاق می افتد، حتماً مسئله را به پزشک اطلاع دهید.

زیرا این چنین آسیب هایی را نمی توانید با مراقبت های خانگی درمان کنید و از نشانه های مهم آسیب های داخلی است.

درمان خانگی نفخ شکم در کودکان

اگر فکر می کنید کودکتان بعد از شیر خوردن دچار نفخ می شود، باید بعد از هر غذایی که به او می دهید به علائم آن توجه کنید.

اگر نوع غذایی را که باعث ایجاد نفخ در کودکتان می شود شناسایی کردید، از دادن آن غذا به کودک خودداری کنید.

نمونه هایی از غذاهایی که باعث ایجاد نفخ در کودکان می شوند به شرح زیر است:

• غذاهای سرخ شده و چرب
• لوبیا
• سبزیجاتی مانند کنگر فرنگی، مارچوبه، کلم بروکلی، کلم، کلم بروکسل، گل کلم، خیار، فلفل سبز، پیاز، نخود فرنگی، تربچه و سیب زمینی خام
• میوه هایی مانند زردآلو، موز، خربزه، هلو، گلابی، آلو و سیب
• گندم و سبوس گندم

لوبیای خشک را باید یک شب در آب خیس کرد، سپس دور ریخته و لوبیاهای خیس شده را جداگانه در آب پخت، این راهکار می تواند به جلوگیری از نفخ در کودکان کمک کند.

اگر کودک شما با لاکتوز مشکل دارد، باید از محصولات لبنی مانند شیر و پنیر خودداری کنید.

اطمینان حاصل کنید که کودک شما هوا را نمی بلعد، به عنوان مثال، نوشیدن از طریق نی یا آدامس می تواند باعث نفخ در کودکان شود.

شما می توانید به کودک خود یک داروی بدون نسخه بدهید، اما اگر کودک شما کمتر از 12 سال دارد، باید با پزشک اطفال خود مشورت کنید تا از تجویز دارو مطمئن شوید.

فرزندتان را به ورزش منظم تشویق کنید.

به کودک خود بیش از حد غذا ندهید، او را در حین و بعد از شیر خوردن در حالت عمودی نگه دارید. نفس فرزندتان را بگیرید.

باید به آرامی شکم فرزندتان را مالش دهید یا او را روی پشت خود بخوابانید و به آرامی او را نوازش کنید.