آسم کودکان چیست؟
آسم یک بیماری التهابی است که مستقیماً مجاری تنفسی را تحت تأثیر قرار می دهد و باعث مشکلات تنفسی می شود.
آسم در کودکان عمدتاً ناشی از پاسخ غیرطبیعی راه های هوایی به محرک های خارجی است که منجر به تورم و باریک شدن راه های هوایی می شود.
این راه های هوایی شامل برونشیول ها برونش ها که در اثر آسم متورم و باریک می شوند.
دلایل ایجاد آسم در کودکان
یکی از آسیب های ریوی شایع آسم است.
معمولاً کودکان به این عارضه مبتلا شده و در پی تورم و التهاب ایجاد شده در مجاری هوایی چنین آسیبی رخ می دهد.
زمانی که تورم و التهاب در راه های هوایی وجود داشته باشد باعث افزایش حساسیت و واکنشات آلژیکی می شود.
به مرور زمان دستگاه تنفسی عملکرد خود را از دست داده و نفس کشیدن برای مبتلایان به این آسیب سخت تر می شود.
از مهمترین دلایل ابتلا کودکان به آسم باید به آلرژی اشاره کرد.
ممکن است آلرژی به صورت فصلی اتفاق بیفتد یا در پی قرار گرفتن در مواجهه با موی گربه و سگ و انواع قارچ ها چنین اتفاقی رخ دهد.
همچنین مهم است بدانید که استعمال سیگار برای بزرگسالان و قرار گرفتن کودکان در مجاورت با دود ناشی از آن شانس ابتلا به آسم شدید را افزایش می دهد.
تحقیقات انجام شده نشان می دهد که مصرف سیگار یا قرار گرفتن در مجاورت با دود آن هیچ تفاوتی با یکدیگر نداشته و به مرور زمان این افراد به ویژه کودکان شانس ابتلا به عفونت های تنفسی را بیش از دیگران خواهند داشت.
تمامی فاکتورهای محیطی همگی بر بروز بیماری آسم موثر هستند.
به عنوان مثال آلودگی هوا یا قرار گرفتن در مجاورت با گاز پاک کننده های خانگی همگی شانس ابتلا به آسم را در کودکان افزایش می دهد.
دیگر دلایل مانند رطوبت زیاد، مواجهه با هوای بسیار سرد و همچنین انواع آلودگی ها و گاز دی اکسید گوگرد می تواند بر بروز آسم موثر باشد.
اگر تمامی افراد به ویژه والدین عوامل موثر بر بیماری های تنفسی را بشناسند، می توانند با دور کردن کودکان از عوامل خطرآفرین از بروز چنین بیماری جلوگیری نمایند.
ناگفته نماند که برخی دیگر از مسائل مانند ژنتیک و حتی استرس زیاد عاملی برای ابتلا به آسم است.
موارد تشدید کننده آسم کودک
درادامه به برخی از عوامل تشدید کننده آسم در کودک اشاره میکنیم:
آلودگی هوا
دود، گازهای آلاینده و سایر مواد مضر موجود در هوا می تواند مجاری تنفسی را تحریک کرده و علائم آسم را در کودکان تشدید کند.
صداهای بلند
صداهای بلند و محیط های شلوغ ممکن است به برخی از کودکان آسیب برساند.
تغییر آب و هوا
تغییرات شدید دما، هوای سرد و مرطوب می تواند به تشدید علائم آسم کمک کند.
فعالیت بدنی زیاد
ورزش شدید یا فعالیت های بدنی بدون آمادگی مناسب می تواند باعث حملات آسم شود.
استرس و اضطراب
شرایط روانی و استرس ممکن است به طور غیر مستقیم بر آسم تأثیر بگذارد و علائم را تشدید کند.
عدم رعایت درمان
عدم استفاده منظم از داروها و درمان های تجویز شده توسط پزشک می تواند منجر به تشدید آسم شود.
آیا کودکانی که آسم دارند سرفه های مزمن و طولانی مدت می کنند؟
یکی از مهمترین نشانه های ابتلا به آسم بروز سرفه های مزمن و طولانی مدت است.
زمانی که کودکان با عفونت دستگاه تنفسی مواجه می شوند یا سایر بیماری های مزمن ریوی را تجربه می کنند، علاوه بر سایر مشکلات جسمانی و محدودیت های پیش آمده به طور مکرر سرفه کرده و این عارضه برای مدت طولانی با آنها همراه خواهد بود.
اگر سرفه مزمن ۶ تا ۸ هفته ادامه پیدا کند به آن سرفه های نیمه حاد می گویند.
اگر بیش از ۸ هفته طول بکشد با سرفه های مزمن از نوع حاد مواجه خواهید بود.
با وجود تحقیقات وسیع و گسترده ای که در زمینه بررسی بیماری آسم انجام شده محققان به این نتیجه دست یافته اند که آسم دومین علت ایجاد سرفه های مزمن است.
معمولاً کودکان به دلیل تحریک پذیری بالاتر سرفه های شدیدتر و طولانی تری را نسبت به بزرگسالان تجربه می کنند.
اگر سرفه مزمن بر اثر ابتلای به آسم ایجاد شده باشد، به مرور زمان شاهد تنگی نفس کودکان بوده و هنگام تنفس صدای خس خس را از سمت ریه آنها متوجه می شوید.
کودکان مبتلا به آسم سرفه های مزمن را تجربه می کنند اما در شرایط خاص مانند قرار گرفتن در مجاورت با هوای سرد و شنیدن بوی عطر تند می تواند تنفس را برای آنها سخت تر کند.
در پی این عارضه دائماً سرفه های شدید داشته و با این وجود فشار جسمانی زیادی به کودک تحمیل می شود.
آیا آسم در کودکان باعث بروز اختلال در خواب آنها می شود؟
یکی از مهمترین دلایل بی خوابی کودکان و کم شدن کیفیت خواب آنها سرفه هایی است که در طی شبانه روز با آنها همراه است.
معمولاً افراد مبتلا به آسم در مواقع مختلف سرفه های شدید را تجربه کرده و این مسئله بر خواب آنها اثرات منفی خواهد داشت.
کودکان مبتلا به آسم زمانی که در شرایط خاص قرار می گیرند سرفه های پیوسته و شدید را تجربه کرده و تا زمانی که مصرف مجدد دارو آغاز نشود و در شرایط مناسب قرار نگیرند این عارضه بهبود پیدا نمی کند.
مهم است که افراد مبتلا به آسم به ویژه کودکان برای کمتر کردن میزان سرفه های مزمن و داشتن خواب با کیفیت از یک دستگاه و فیلتر مناسب استفاده کنند.
با این کار می توانند ذرات آلرژن در هوا را از بین برده و ضمن داشتن یک هوای مطبوع و پاکیزه خواب مناسبی خواهند داشت.
افراد مبتلا به آسم باید از هرگونه گرد و غبار دوری کرده و در محیطی قرار بگیرند که دارای تهویه مناسب است.
وجود سرفه در هنگام خواب باعث میشود که کودکان هوشیار شده و این مسئله باعث بی خوابی و نهایتاً اختلالات رفتاری آنها می شود.
اگر متوجه می شوید که کودکان در چنین موقعیتی هستند، می توانید قبل از خواب برای پاکسازی عوامل حساسیت زا از سطح پوست دوش کوتاه گرفته و با شستن مجاری تنفسی هرگونه آلودگی را پاکسازی کنید.
مهم است که این افراد در هوایی قرار بگیرند که هیچگونه آلودگی وجود نداشته و درها و پنجره ها کاملاً بسته باشد، اما داشتن یک تهویه مناسب الزامی است.
برای کمتر کردن تحریکات مجاری تنفسی و گلو استفاده از یک دستگاه بخور مناسب است.
دستگاه بخور سرد برای فصول گرم سال و بخور گرم برای زمستان کاربرد دارند و می توانند خشکی مجاری تنفسی و سینوس ها را از بین برده و به کمتر شدن و بهبود سرفه های مزمن در کودکان کمک می کند.
ارتباط آلرژی با آسم در کودک
قرار گرفتن در معرض آلرژی ها مانند کنههای گرد و غبار، سوسکها، کپکها، گردههای گیاهان یا شوره حیوانات میتواند علائم آسم را در برخی از کودکان مبتلا به آسم تحریک یا بدتر کند. به این موارد آسم آلرژیک می گویند.
آلرژی فصلی به گرده های بیرون از خانه که به آن تب یونجه نیز می گویند.
معمولاً تا زمانی که کودک شما چهار یا پنج ساله نشود، ظاهر نمی شود.
زیرا کودک باید به اندازه کافی در معرض گرده های موجود در هوا قرار گیرد تا به آنها حساسیت پیدا کند و می تواند طول بکشد.
با این حال، حساسیت به شوره، کپک یا پوست حیوانات ممکن است زودتر ایجاد شود.
حدود 75 تا 80 درصد کودکان مبتلا به آسم نیز آلرژی قابل توجهی دارند.
اگر فرزندتان آسم دارد و فکر میکنید که او آلرژی دارد، بهتر است او را نزد یک متخصص آسم و آلرژی ببرید تا ارزیابی و درمان بیشتر شود تا از حملات آسم جلوگیری شود.
آیا آسم درمان دارد؟
ابتلا به آسم مشکلات و محدودیت های زیادی را برای افراد به همراه دارد و از آنجایی که کودکان جنب و جوش بیشتری دارند با تنگی نفس و عدم اکسیژن رسانی به بخش های حساس بدن بیش از افراد بزرگسال با وجود این بیماری اذیت خواهند شد.
تمامی کسانی که با بیماری آسم مواجه هستند به دنبال روش های درمانی قطعی هستند اما تا به امروز هیچ روشی برای درمان ۱۰۰ درصدی آسم پیدا نشده است.
متخصصان می توانند با راهکارهای موثر و حتی دارو درمانی این عارضه را کنترل کرده و از شدت گرفتن آن جلوگیری خواهند کرد.
با این کار زندگی طبیعی و روزمره افراد آسان تر می شود و مشکلات تنفسی و حملات شدید برای آنها رخ نخواهد داد.
زمانی که کودکان با علائم اولیه آسم به پزشک مراجعه می کنند، متخصصان با تجویز انواع دارو سعی دارند که عضلات اطراف مجاری هوایی را کمی شل تر کرده تا عبور هوا و تنفس برای کودکان آسان تر شود.
با مصرف داروهای ضد التهاب، تورم و مخاط تولید شده در مجاری هوایی تا حد چشمی کاهش خواهد یافت و عملکرد بهتر ریه ها را شاهد خواهید بود.
متخصصان از جمله دکتر سمانه عبدالمحمدی سعی دارند تا این روش ها را پیش از شدت گرفتن آسم انجام دهند به همین دلیل مهم است که اگر کودکان با علائم اولیه این مشکلات مواجه هستند حتماً در زمان مناسب به پزشک مراجعه کنید.
با این حال به یاد داشته باشید که با وجود ابتلا به بیماری های تنفسی از جمله آسم باز هم افراد به ویژه کودکان می توانند زندگی کاملاً نرمالی داشته باشند.
مهم است که این بیماری در زمان مناسب و با روش های درست و اصولی کنترل شود.
از اونجایی که تاکنون هیچ درمان قطعی برای آسم پیدا نشده است، متخصصان به تمامی کسانی که این بیماری را تحت کنترل دارند توصیه می کنند که از عوامل محرک دوری کرده و نباید در شرایطی قرار بگیرند که با عود مجدد این بیماری تنفسی مواجه شوند.
به یاد داشته باشید که رعایت همین نکات ساده به سلامت افراد به ویژه کمک کرده و اطمینان داشته باشید که کودکان با وجود این بیماری می توانند در شرایط کاملاً ایمن به زندگی طبیعی خود ادامه دهند و محدودیتی برای انجام فعالیت های کودکانه نخواهند داشت.
تشخیص آسم در کودکان
تشخیص آسم در کودکان، به ویژه کودکان خردسال، می تواند دشوار باشد.
آسم علائمی مشابه سایر بیماری های دوران کودکی دارد و برخی از کودکان ممکن است علائم آسم را برای مدت کوتاهی بروز ندهند، بنابراین ممکن است به نظر می رسد که عفونت های تنفسی دارند.
پزشک کودک ما ممکن است از راه های زیادی برای تشخیص آسم استفاده کند:
- بررسی تاریخچه و سابقه پزشکی
- معاینه
- اشعه ایکس قفسه سینه
- تست های عملکرد ریه
- آزمایش های پوستی یا خون آلرژیک
از این آزمایش ها مشخص می شود که کدام آلرژن ها باعث واکنش سیستم ایمنی می شوند.
اگر فرزند خردسالی دارید که در تستهای عملکرد ریه شکست خورده است، پزشک ممکن است داروهای آسم را برای چند هفته تجویز کند تا ببیند آیا علائم بهبود مییابند یا خیر.
نکات مهم در پیشگیری و کنترل آسم در کودکان
ما و فرزندمان می توانیم این اقدامات را برای جلوگیری از حملات آسم انجام دهیم:
در کودکان، عفونتهای ویروسی شایعترین محرکهای آسم هستند، مانند سرماخوردگی و آنفولانزا.
اگر فکر می کنیم فرزندمان یکی از این عفونت ها را دارد باید به پزشک اطلاع دهیم تا در مورد نیاز به درمان تصمیم گیری کند.
فراموش نکنیم که در صورت صلاحدید پزشک کودک ما باید هر سال واکسن آنفولانزا بزند.
سایر محرک های رایج عبارتند از دود، آلودگی هوا، گرد و غبار، گرده، مواد شیمیایی یا بوهای قوی و هوای بسیار سرد یا خشک.
برای برخی از افراد، قرار گرفتن در کنار حیوانات خاص می تواند باعث ایجاد علائم شود. ورزش و استرس نیز می تواند محرک باشد.
اگر کودک ما نمی تواند از محرک خاصی اجتناب کند، باید با پزشک خود در مورد کارهایی که می توانیم انجام دهیم صحبت کنیم.
به عنوان مثال، ممکن است کودک ما قبل از ورزش یا زمانی که در اطراف آلرژن ها قرار دارد نیاز به دوز اضافی از استنشاق سریع تسکین دهنده خود داشته باشد.
تمام دستورالعمل ها مانند زمان و نحوه مصرف داروهای تجویز شده برای کودک را دنبال کنید و برای اطلاع از نحوه و زمان استفاده از داروهای تسکین دهنده سریع با پزشک مشورت کنید.
به طور منظم به پزشک مراجعه کنید، فواصل بین ویزیت ها توسط پزشک معالج تعیین می شود.
در این ملاقاتها، پزشک در مورد علائم کودک شما میپرسد، بررسی میکند که ریههای او چقدر خوب کار میکنند و در مورد برنامه درمانی او صحبت میکنند.
نقش والدین در کنترل آسم کودکان
اگر کودکی مبتلا به آسم داریم باید توجه داشته باشیم که:
- چه تغییراتی در زندگی ما می تواند منجر به کاهش مواجهه فرزندمان با آلرژن ها شود.
- کودک ما باید هر روز از چه داروهایی در خانه استفاده کند؟
- علائم هشدار دهنده بدتر شدن آسم در کودک ما چیست؟
- در صورت تشدید علائم به فرزندمان چه داروهای دیگری بدهیم؟
- در چه شرایطی باید با اورژانس یا پزشک فرزندمان تماس بگیریم؟
به طور کلی با داشتن آگاهی لازم از وضعیت فرزندمان و اقدامات لازم می توانیم نقش مهمی در کنترل بیماری و بهبود کیفیت زندگی فرزندمان داشته باشیم.
2 پاسخ
آسم بچهها درمان قطعی داره یا فقط باید کنترل بشه؟
با سلام
آسم درمان قطعی نداره ولی با دارو، دوری از آلرژنها و مراقبت درست میتونه کاملاً کنترل بشه و کودک زندگی طبیعی داشته باشه.