خون در مدفوع می تواند به شکل خون قرمز روشن یا مدفوع سیاه و قیری دیده شود.
خون قرمز روشن معمولا از بخش های پایینی دستگاه گوارش، به ویژه ناحیه مقعد و راست روده، ناشی می شود، در حالی که مدفوع سیاه و قیری می تواند نشانه خونریزی در قسمت های بالایی دستگاه گوارش باشد.
بواسیر و شقاق مقعد از علل شایع خونریزی هنگام دفع هستند، اما عفونت های گوارشی، یبوست، زخم معده و بیماری های التهابی روده نیز می توانند باعث مشاهده خون در مدفوع شوند.
در برخی موارد، خونریزی ممکن است با پولیپ های روده یا سرطان روده بزرگ ارتباط داشته باشد.
بنابراین نباید علت خونریزی را تنها بر اساس ظاهر خون مشخص کرد.
اگر خونریزی با درد شکم، کاهش وزن بدون علت، ضعف، سرگیجه، تغییر مداوم عادات دفع یا مدفوع سیاه و قیری همراه باشد، بررسی پزشکی اهمیت بیشتری پیدا می کند.
خونریزی شدید، مداوم یا همراه با علائم ضعف و سرگیجه نیز می تواند نیازمند ارزیابی فوری باشد.
برای تشخیص، پزشک بر اساس علائم و شرایط فرد ممکن است معاینه، آزمایش خون، بررسی مدفوع، کولونوسکوپی یا آندوسکوپی را درخواست کند.
درمان نیز به علت اصلی بستگی دارد و می تواند شامل اصلاح یبوست و رژیم غذایی، دارو، درمان آندوسکوپیک یا در برخی شرایط جراحی باشد.
فهرست مطالب
Toggleعلت وجود خون در مدفوع کودکان

بیماری های گوارشی از جمله آسیب های شایعی هستند که ممکن است در سنین مختلف برای افراد اتفاق بیفتد.
اغلب کودکان در دوره های مختلف زندگی در پی بیماری های خاص مصرف انواع دارو یا مصرف خوراکی های متنوع ممکن است مشکلات گوارشی را تجربه کنند.
در این موارد والدین با وجود هرگونه تغییرات غیر طبیعی در سیستم گوارشی کودکان با نگرانی زیادی مواجه شده و برای درمان و بررسی آن اقدام می کنند.
یکی از مشکلات گوارشی در بین کودکان که باید هر چه سریع تر مورد ارزیابی و درمان قرار بگیرد وجود خون در مدفوع است.
مدفوع خونی به دو دسته ملنا یا مدفوع تیره رنگ و هماتوشزی یا وجود خون روشن در مدفوع طبقه بندی می شود.
زمانی که متوجه مدفوع خونی تیره رنگ می شوید، احتمالاً ناشی از خونریزی در مکان های بالاتری از دستگاه گوارشی است، در حالی که اگر فرد دچار مدفوع خونی روشن شده باشند به معنی خونریزی در کولون است.
کودکانی که دچار مدفوع خونی میشوند معمولا همراه با این آسیب گوارشی علائم دیگری را تجربه می کنند.
نظر متخصصان بر این است که وجود خون در مدفوع به تنهایی بروز پیدا نمی کند.
در مواردی ممکن است وجود مدفوع خونی مربوط به خونریزی مقعدی باشد البته این نگرانی در این مورد وجود دارد که آیا خونریزی مقعدی نشانه ای از سرطان روده است یا خیر.
اگر بخواهیم کمی مفصل تر در مورد انواع مدفوع خونی صحبت کنیم باید گفت که هر نوع آن دارای علائم و نشانه های خاص خود هستند.
به عنوان مثال اگر رنگ خون در مدفوع قرمز روشن باشد، نشان می دهد که کودک با مشکلی به نام هماتوشزی مواجه است و احتمالاً این عارضه در پی خونریزی مقعدی در روده بزرگ که نسبتاً به مقعد نزدیک است رخ داده است.
به همین دلیل فاصله طی کردن مایع خروجی از مقعد کوتاه است و رنگ خون روشن دیده می شود، چنین آسیبی در کودکان علاوه بر اسهال با دردهای شکمی نیز همراه است.
حتی ممکن است کودکان در این مورد دچار تب و لرز شده و کاهش وزن یا تغییر در اجابت مزاج برای آنها اتفاق بیفتد.
زمانی که کودک دچار مدفوع خونی سیاه یا قیری شکل می شود، اصطلاحا به ملنا مبتلا شده است.
رنگ خون معمولاً در مدفوع این کودکان به صورت رنگ جوهر خودکار دیده می شود و احتمالاً بافت مدفوع کمی چسبنده است.
زیرا خون فاصله زیادی را طی کرده تا به مقعد برسد و گذشت زمان باعث میشود تا خون اکسیژن خود را از دست داده و تیره رنگ می شود.
بسیاری از کودکان در تجربه این نوع مدفوع خونی استفراغ خونی را هم تجربه می کنند.
پیدا کردن دلیل وجود خون در مدفوع کودکان مهم است اینکه کودکان به چه نوع مدفوع خونی مبتلا باشند علت و دلایل خاص خود را دارد.
علل مدفوع خونی روشن یا هماتوشزی
منشا اصلی هماتوشزی قسمت تحتانی دستگاه گوارش به خصوص روده بزرگ است، موارد زیادی می تواند باعث این نوع مدفوع خونی شود که شامل:
هموروئید داخلی
هموروئید یا بواسیر عارضه ای است که در آن وریدهای موجود در مقعد گشاد و واریسی شده و هنگام دفع مدفوع درد و خونریزی در این محدوده اتفاق می افتد.
هموروئید داخلی معمولاً زیر پوست و کنار مقعد ایجاد میشود که حساسیت بسیار زیادی دارد، این افراد به طور دائمی با احساس درد یا خارش مقعد مواجه هستند.
بیماری دیورتیکولار مانند دیورتیکولیت
ایجاد فتق در دیواره کولون که ناشی از یبوست های طولانی مدت است عامل مهم ایجاد چنین اختلالی خواهد بود.
شقاق مقعدی
شقاق به صورت بروز یک زخم باز یا پارگی در پوست اطراف مقعد اتفاق می افتد، وجود چنین آسیبی باعث می شود تا با هر بار خروج مدفوع خونریزی اتفاق افتاده و کودک دچار مدفوع خونی می شود.
بیماری التهابی روده
برخی از کودکان بر اثر ابتلا به بیماری های التهابی روده دچار مدفوع خونی می شوند، این بیماری باعث التهاب در جداره روده باریک و روده بزرگ می شود.
تومورهای خوش خیم یا حتی سرطان کولون از جمله مواردی است که باعث ایجاد مدفوع خونی در کودکان یا بزرگسالان خواهد شد.
به طور کلی در کودکان هماتوشزی معمولاً توسط بیماری های التهابی اتفاق می افتد حتی ممکن است این اختلال به صورت مادرزادی رخ دهد همچنین ممکن است کودکان یا نوجوانان با پولیپ روده ای مواجه شده که عاملی برای مدفوع خونی است.
علل مدفوع سیاه
به طور کلی اگر پزشک تشخیص دهد که نوع مدفوع خونی در کودکان ملنا است، منشأ خونریزی در قسمت های فوقانی دستگاه گوارش تشخیص داده می شود.
از مهمترین علل ایجاد این نوع مدفوع خونی در کودکان می توان به موارد زیر اشاره کرد:
زخم معده
زخم باز در سطح داخلی معده و قسمت فوقانی روده باریک عاملی برای وجود مدفوع خونی تیره در کودکان است.
واریس معده یا مری
یکی از دلایل مهم مدفوع خونی در کودکان گشاد شدن عروق انتهایی مری است که اغلب به دنبال سیروز پیشرفته کبدی رخ می دهد و پارگی این عروق سبب خونریزی می شود.
ورم معده
ورم معده به حالتی گفته می شود که معده دچار التهاب و عفونت خفیف در لایه مخاطی خواهد شد، این عارضه علاوه بر مدفوع خونی با احساس درد و ناراحتی در بالای شکم همراه است.
از دلایل دیگر ابتلا به مدفوع خونی در کودکان به ویژه از نوع ملنا باید به سندروم مالوری ویس و سرطان معده اشاره کرد.
درمان مدفوع خونی در کودکان

روش های مختلفی برای درمان مدفوع خونی در کودکان وجود دارد.
مهم است که پیش از آن پزشک با انجام سایر روش های تشخیصی از جمله انجام آزمایش، تصویربرداری یا حتی نمونه برداری علت آسیب را پیدا کرده و بهترین اقدام درمانی را انجام می دهند.
در موارد زیادی برای درمان مدفوع خونی پزشک ابتدا منشأ خونریزی را پیدا کرده و برای کنترل و متوقف کردن خونریزی اقدامات موثر انجام می پذیرد.
در اقدامات اولیه سوزاندن رگ های خونی یا بافتی که باعث زخم میشود راهکاری موثر است.
در موارد دیگر پزشک می تواند با استفاده از لوازم و تجهیزات پزشکی عروق خونریزی دهنده یا منبع خونریزی در دستگاه گوارشی را مسدود کند.
برای جلوگیری از خونریزی بیشتر مایعی در نزدیکی منبع خونریزی تزریق شده تا جریان خون را متوقف کند.
یکی دیگر از روش های درمانی برای بهبود مدفوع خونی در کودکان این است که رگ های آسیب دیده را ترمیم کنند، متخصصان از طریق آنژیوگرافی می توانند این اقدام درمانی موثر را انجام دهند.
در اکثر مواقع مدفوع خونی در کودکان را می توان در خانه درمان کرد بر اساس علت ایجاد خون در مدفوع با نظر پزشک از ملین های طبیعی استفاده کنید.
غذاهای سرشار از فیبر و مکمل های فیبری به حرکت آسان روده کمک کرده و مانع از تشدید این عارضه خواهد شد.
همواره میتوانید برای کودکان مبتلا به مدفوع خونی با تهیه وان آب گرم به عملکرد بهتر سیستم گوارشی و آرامش عضلات کمک کنید.
می توانید کودکان را روزانه چند بار در تشت آب گرم قرار داده و عملکرد بهتر روده ها را تجربه خواهند کرد.
متخصصان در این مورد کرم هایی را برای بیماران تجویز می کنند که برای کاهش درد، خارش و تورم ایجاد شده در مقعد موثر خواهد بود.
نکته قابل توجه در مورد درمان مدفوع خونی در کودکان این است که به محض مشاهده هرگونه خون در مدفوع حتی به مقدار کم سریعا به پزشک مراجعه کنید.
در این مورد با توجه به حساسیت زیاد و سلامت کودکان نباید به هیچ عنوان درمان های خانگی و خودسرانه را انجام دهید.
ممکن است کوچک ترین اقدام اشتباه سلامت کودکان را به خطر انداخته و مشکلات بیشتر و جدی تری را در سیستم گوارشی ایجاد می کند.
فراموش نکنید که وجود خون در مدفوع همیشه یک عارضه موقت و گذرا نیست.
گاهی می تواند نشانه ای از یک بیماری جدی و خطرناک باشد و بهتر است که در این مورد سلامت کودکان را اولویت قرار داده و در اولین فرصت به پزشک مربوطه مراجعه کنید.
عوارض مدفوع خونی چیست؟
عوارض مدفوع خونی به میزان، دفعات و علت خونریزی بستگی دارد.
اگر خونریزی قابل توجه یا مکرر باشد، از دست دادن تدریجی خون می تواند باعث کاهش ذخایر آهن و در ادامه کم خونی شود.
کم خونی نیز ممکن است با خستگی، ضعف، رنگ پریدگی، تپش قلب یا سرگیجه همراه باشد.
در خونریزی های شدید و سریع، افت فشار خون و اختلال در وضعیت عمومی بدن نیز ممکن است رخ دهد و به ارزیابی فوری نیاز داشته باشد.
از طرف دیگر، خود خونریزی همیشه مشکل اصلی نیست و گاهی نشانه یک بیماری زمینه ای است.
برای مثال، خونریزی مکرر می تواند در برخی افراد با بیماری های التهابی روده، پولیپ های روده یا سایر مشکلات دستگاه گوارش ارتباط داشته باشد.
به همین دلیل، تکرار خون در مدفوع نباید صرفا با درمان خانگی کنترل شود و پیدا کردن علت آن اهمیت دارد.
آیا می توان از مدفوع خونی پیشگیری کرد؟
پیشگیری از مدفوع خونی تا حد زیادی به علت آن بستگی دارد.
برای کاهش احتمال یبوست و شقاق، مصرف فیبر کافی، نوشیدن مایعات مناسب و فعالیت بدنی منظم می تواند مفید باشد.
همچنین بهتر است دفع مدفوع به تعویق نیفتد و از زور زدن بیش از حد هنگام اجابت مزاج پرهیز شود.
رعایت بهداشت دست ها و اصول بهداشت مواد غذایی نیز می تواند احتمال برخی عفونت های گوارشی را کاهش دهد.
افرادی که به بیماری های زمینه ای مانند بواسیر یا بیماری التهابی روده مبتلا هستند، باید درمان و پیگیری منظم داشته باشند تا احتمال عود علائم کمتر شود.
همچنین انجام غربالگری سرطان روده بزرگ در سن و شرایط توصیه شده می تواند به شناسایی زودهنگام پولیپ ها و ضایعات پیش سرطانی کمک کند.
برنامه غربالگری بر اساس سن، سابقه خانوادگی و عوامل خطر هر فرد تعیین می شود.



11 پاسخ
خیلی خوبه که هم دلایل رایج رو گفتین، هم علائم خطرناک رو، واقعاً مقالهی کاملی بود.
مرسی که روشهای خونگیری یا آزمایش رو هم توضیح دادین، نمیدونستم همچین چیزی لازمه.
تشکر بابت اینکه گفتین کی لازمه سریع به پزشک مراجعه بشه، خیلی راهگشا بود.
چطور میشه تشخیص داد که خون از مقعده یا از دستگاه گوارش بالاتره؟
اگه چند بار این اتفاق بیفته ولی آزمایش چیزی نشون نده، باید چیکار کرد؟
مدفوع خونی همیشه نشونه بیماریه یا ممکنه کاملاً بیخطر باشه؟
واقعا ممنون بابت توضیحات دقیق و قابل فهمتون درباره مدفوع خونی بچهها. خیلی نگران بودم، ولی با خوندن مقالهتون خیالم تا حدی راحت شد.
اگه فقط چند قطره خون روی مدفوع باشه ولی بچه حالش خوب باشه، لازمه بیاریمش برای ویزیت؟
بله، حتی مقدار کم خون روی مدفوع میتونه نشونهی شقاق، حساسیت غذایی یا گاهی عفونت باشه. چون کودک در حال رشده، حتما باید بررسی بشه تا علت دقیق مشخص بشه.
مدفوع خونی توی نوزاد شیرخوار بیشتر از چی میتونه باشه؟
در نوزادان معمولاً علتها شقاق مقعد، حساسیت به پروتئین شیر گاو یا گاهی عفونت هستن. گام اول بررسی دقیق الگوی تغذیه و معاینهی ناحیه مقعده.