نحوه از شیر گرفتن کودکان

بهترین زمان برای از شیر گرفتن کودک معمولاً بین ۱۲ تا ۲۴ ماهگی است؛ دوره‌ای که دستگاه گوارش کودک تکامل بیشتری پیدا کرده و می‌تواند انواع غذاهای کمکی را به‌خوبی هضم کند.

طبق توصیه سازمان جهانی بهداشت، شش ماه اول باید تغذیه انحصاری با شیر مادر باشد و سپس شیر مادر همراه با غذای کمکی تا دو سالگی ادامه یابد.

در این مرحله، مراقبت از سلامت مادر و کودک اهمیت زیادی دارد.

مراقبت از سینه مادر برای پیشگیری از درد، ورم یا ترک‌های پوستی ضروری است و کمک می‌کند روند کاهش شیردهی بدون مشکل طی شود.

توجه به پیشگیری از عفونت پستان با تخلیه اصولی و تدریجی شیر، پوشیدن لباس‌های راحت و مراقبت از بهداشت سینه نقش مهمی دارد.

از سوی دیگر، در دوران از شیر گرفتن باید کنترل تغذیه کودک با معرفی غذاهای جدید، مقوی و هضم‌پذیر انجام شود.

توجه به آب‌رسانی کافی نیز ضروری است تا کودک کم‌آب نشود و مادر هم در اثر کاهش شیردهی دچار مشکلات بدنی نشود.

این فرآیند برای کودک فقط یک تغییر تغذیه‌ای نیست و جنبه روانی دارد؛ بنابراین حمایت عاطفی مادر از کودک، در آغوش گرفتن‌های بیشتر و آرام‌سازی او، روند سازگاری را راحت‌تر می‌کند.

در کنار آن، تقویت بدن کودک با غذاهای سالم به تقویت سیستم ایمنی کودک کمک می‌کند.

فراموش نکنیم که این دوره برای مادر نیز چالش‌برانگیز است.

توجه به سلامت روان مادر، کاهش فشارهای روانی و داشتن استراحت کافی باعث می‌شود از شیر گرفتن به شکل سالم، آرام و بدون تنش برای هر دو طرف پیش برود.

مهمترین علل از شیر گرفتن کودکان

بسیاری از بانوان در دوره بارداری و بعد از زایمان با این دغدغه مواجه هستند که برای تغذیه نوزادان شیر مادر بهتر است یا شیر خشک.

گاهی شرایط جسمانی مادر به گونه‌ ای است که نمی‌ تواند شیردهی به فرزند را بر عهده بگیرد.

حتما می دانید که اگر کودکان از شیر مادر تغذیه کنند، در آینده جسمی سالم داشته و در برابر بسیاری از بیماری‌ ها ایمن خواهند شد.

باید بدانید که کودکان باید نهایتاً تا ۲ سالگی از شیر مادر تغذیه کنند.

در یک سال اول اولویت با شیر مادر است و پس از آن باید مقدار تغذیه کودکان از شیر مادر محدودتر شود.

اما گاهی اوقات مادر نمی‌ تواند بنا به دلایل مختلف شیردهی فرزند خود را ادامه دهد.

از مهمترین علل از شیر گرفتن کودکان، دردناک شدن سینه مادر است.

برخی از بانوان در ابتدای دوره شیردهی با وجود ترک‌ های عمیقی که در نوک سینه اتفاق می‌ افتد، درد و یا زخم‌ های زیادی را تجربه می کنند.

ممکن است این دردها بیش از توان و تحمل مادر باشد.

این مسئله باعث می شود تا کودکان بی‌ قرار شده و با مصرف شیر خشک وضعیت آرام تری خواهند داشت.

در چنین موقعیتی نیاز است که مادر برای درمان آسیب مربوط به سینه، اقدام کرده و اگر در زمان کوتاه نتیجه نگیرد، ممکن است ادامه شیردهی برای آنها سخت و غیر ممکن باشد.

حتماً شما هم نوزادانی را دیده‌ اید که به دلیل گرسنگی، خواب عمیقی نداشته و دائماً بی‌ قرار و ناارام هستند.

این مسئله نشان می‌ دهد که شیر مادر کافی نبوده و این کودکان همواره گرسنه می‌ مانند.

نیاز است که بدن آنها از طریق شیر خشک تغذیه شود.

اگر در هفته‌ های اولیه بعد از بارداری، ضمن مصرف انواع مکمل های شیرافزا شیر مادر کافی نباشد، کودک مدام گریه می کند.

به تشخیص پزشک نیاز است که در کنار شیر مادر از شیر خشک نیز استفاده شود.

بسیاری از بانوان بعد از زایمان باید نهایتاً چند ماه از کودک خود مراقبت کرده و پس از آن به کار و تحصیل خود بپردازند.

زمانی که این مرخصی به پایان می‌ رسد، استرس و فشار روانی زیادی برای مادر و نوزاد وجود دارد.

در چنین موقعیتی عملاً شیردهی برای مادر غیر ممکن شده و کودکان نیز با بی‌ تابی و نگرانی زیاد مواجه هستند.

تغییر بسیار بزرگی در روال طبیعی زندگی آنها به وجود می‌ آید.

بانوانی که در چنین شرایطی قرار می‌ گیرند باید برای از شیر گرفتن نوزادان خود در مراحل اولیه شیر را دوشیده و در دفعات مختلف در طی روز در اختیار آنها قرار دهند.

همه روزه با کمتر کردن مقدار آن، کودک وابستگی به شیر مادر را فراموش می کند.

مصرف برخی از انواع داروها باعث می شود تا تاثیرات منفی بر غدد شیری اعمال نمایند.

بانوان در صورت مصرف انواع دارو باید حتماً به پزشک خود مراجعه کنند.

برای ادامه شیردهی حتماً با متخصص کودکان مشورت کنید.

بهترین زمان برای از شیر گرفتن نوزاد (بهترین سن از شیر گرفتن کودک)

بهترین زمان و سن برای از شیر گرفتن کودک بین 12 الی 14 ماهگی است.

زمانی که سیستم ایمنی و گوارشی او تکامل پیدا کرده و میتواند از غذا های مخصوص به کودکان استفاده کند، در ادامه به آن بیشتر میپردازیم.

دکتر سمانه عبدالمحمدی متخصص کودکان توصیه می‌کند، نوزاد تا 6 ماهگی فقط از شیر مادر تغذیه کند.

با تمام سخنان گفته شده اما باز به شرایط کودک و مادر زمان شیر گرفتن نوزاد متفاوت است.

سن از شیر گرفتن کودک از نظر روانشناسی

از نظر روانشناسی، بهترین سن برای از شیر گرفتن کودک بین 2 الی 3 سال است.

در این بازه کودک از لحاظ عاطفی و شناختی آمادگی بیشتری برای پذیرش جدایی از شیر مادر را دارد.

از شیر گرفتن زیر 18 ماهگی ممکن است باعث اضطراب و بی قراری کودک شود.

تاخیر انداختن از شیر گرفتن ممکن است باعث وابستگی بیش از حد فرزند به مادر شود.

بهترین روش از شیر گرفتن کودک؛ چطوری بچه را از شیر بگیرم؟

گاهی اوقات شرایط زندگی افراد به گونه‌ ای پیش می‌ رود که نیاز است هر چه سریع‌ تر کودک را از شیر مادر بگیرند و از انواع خوراکی‌ های جایگزین استفاده نمایند.

اولین قدم این است که زمان شیردهی کودکان را که به آن علاقه بیشتری دارند محدود کرده و متوقف کنند.

اگر کودکان علاقه دارند در ابتدای صبح یا آخر شب از شیر مادر تغذیه کنند، بهتر است که با حواس پرتی کودکان یا استفاده از جایگزین این زمان را از یاد کودک خارج کنید.

بانوان می‌ توانند تحت نظر پزشکان از انواع داروهای هورمونی برای کاهش میزان شیر استفاده کنند.

با این کار می‌ توانند تغییراتی را در تغذیه کودکان اعمال کنند.

زمانی که کودک نیاز به خوراکی غیر از شیر مادر داشته باشد، قطعاً تمایل به مصرف شیر مادر در آنها کمتر خواهد شد.

بانوان می‌ توانند متناسب با سن کودکان از شیر خشک یا انواع غذای کمکی جایگزین استفاده کنند.

مهم است که نیاز کودک به شیر تامین شده تا تمایل آنها برای استفاده از شیر مادر کمتر شود.

نکته مهمی که در مورد از شیر گرفتن کودکان به روش سریع وجود دارد، این است که پزشکان این روش‌ را چندان توصیه نمی‌ کنند، مگر اینکه در حد ضرورت انجام پذیرد.

بهتر است که برای از شیر گرفتن کودکان از اقداماتی استفاده کنید که این فرایند را به تدریج به نتیجه مثبت برساند.

اگر کودکان زیر یک سال باشند بهتر است که از شیر خشک استفاده کنند.

از انواع نوشیدنی‌ های مورد علاقه کودکان، متناسب با سن آنها تهیه کنید.

از طرفی اگر کودکان بالای یک سال هستند، مادر با دست بازتری می‌ تواند خوراکی‌ های جایگزین شیر را برای آنها تهیه کند.

کودکان بالای یک سال اغلب می‌ توانند به جای استفاده از شیشه شیر از لیوان استفاده کنند.

انواع خوراکی‌ هایی که طعم شیرین و دلچسبی دارند را برای آنها تهیه کنند.

اگر در فواصل زمانی کوتاه، انواع خوراکی‌ های مقوی را با مقدار محدود در اختیار کودکان قرار دهید.

قطعاً تمایل آنها برای مصرف شیر مادر نیز کاهش پیدا می‌ کند.

ادامه داشتن این روال به مرور زمان باعث می شود که کودکان از شیر مادر فاصله بگیرند و به طعم جدید دیگر خوراکی‌ ها روی می‌ آورند.

مراحل از شیر گرفتن کودک

بستگی به روش از شیر گرفتن کودک مراحل آن متفاوت است اما بهترین آن را در ادامه برای شما توضیح دادیم:

• انتخاب زمانی که کودک بیمار نباشد و هم‌زمان با تغییرات بزرگ در زندگی‌اش قرار نداشته باشد.
• شروع روند با حذف یکی از وعده‌های ساده‌تر، معمولاً وعده ظهر یا عصر.
• جایگزین کردن وعده حذف‌شده با یک غذای مقوی یا شیر مناسب سن کودک.
• حذف هر وعده جدید با فاصله ۳ تا ۴ روز تا بدن و روان کودک فرصت تطبیق داشته باشد.
• در صورت سخت بودن حذف ناگهانی، می‌توان مدت یا فاصله شیردهی را تدریجی کاهش داد.
• استفاده از روتین‌های آرام‌بخش مانند قصه‌گویی، بازی یا ماساژ به‌جای شیردهی.
• نگه‌داشتن وعده قبل از خواب به‌عنوان آخرین مرحله و سپس جایگزین کردن آن با یک روتین آرام‌کننده‌ی مخصوص خواب.

غذای مقوی بعد از شیر گرفتن کودک

بعد از شیر گرفتن کودک می‌توان از مواد غذایی مختلفی برای آن استفاده کرد.

بهترین و مقوی ترین غذا بعد از شیر گرفتن کودک عبارت اند از:

• فرنی و حریره بادام به‌عنوان اولین غذاهای نرم و مقوی برای شروع تغذیه کمکی.
• سوپ سبزیجات شامل هویج، کدو، سیب‌زمینی و مقدار کمی گوشت مرغ یا گوسفند.
• پوره میوه‌هایی مثل سیب، موز، هلو یا گلابی که هضم آسانی دارند.
• زرده تخم‌مرغ کاملاً پخته، ابتدا در مقدار کم و سپس به‌صورت تدریجی بیشتر.
• حبوبات له‌شده مانند عدس یا ماش، مخصوصاً اگر با برنج نرم ترکیب شوند.
• ماست ساده و شیر پاستوریزه برای کودکانی که از یک‌سالگی عبور کرده‌اند.
• سبزیجات پخته و کاملاً له‌شده مانند کدو، هویج یا بروکلی بخارپز.
• برنج نرم، آش ساده یا ترکیب آنها با سبزیجات و کمی گوشت.
• ماهی پخته و ریز له‌شده بدون استخوان، مناسب بعد از یک‌سالگی و با توجه به حساسیت‌ها.
• مغزها و دانه‌های آسیاب‌شده مثل کنجد یا گردو، مخصوص کودکان بالای یک سال و با رعایت کامل نکات ایمنی خفگی.

دعای از شیر گرفتن کودک

در متون دینی و طب سنتی، دعای مشخص و مستقیمی برای «از شیر گرفتن کودک» ذکر نشده است.

با این حال در فرهنگ ایرانی و اسلامی، بسیاری از خانواده‌ها هنگام شروع این مرحله برای آرامش و سلامت کودک از دعاها و آیات عمومی قرآن کمک می‌گیرند.

چند نمونه از موارد رایج عبارت‌اند از:

• خواندن سوره حمد و سه مرتبه سوره توحید پیش از خواب کودک
• تلاوت آیه‌الکرسی و دمیدن بر کودک جهت ایجاد آرامش و محافظت
• گفتن «بسم‌الله الرحمن الرحیم» پیش از هر بار دادن غذای جایگزین شیر
• دعای کوتاه: «اللهم اجعل فیه الصحة والعافیة، وبارک له فی رزقه و غذائه» (خدایا در وجودش سلامتی و عافیت قرار ده و در روزی و غذایش برکت عطا فرما)

این اعمال جنبه‌ی معنوی و آرام‌بخشی دارند و معمولاً باعث ایجاد حس امنیت برای کودک و مادر می‌شوند.

از دیدگاه پزشکی نیز اصل مهم، استفاده از روش تدریجی و توجه به انتخاب جایگزین‌های غذایی مناسب است و دعا در کنار این روند، می‌تواند به آرامش بیشتر کمک کند.