بیماری های تنفسی در کودکان

بیماری های تنفسی در کودکان، بیماری‌هایی هستند که عموماً در ماه‌های زمستان شایع‌ترند.

دلایلی مانند افزایش آلودگی هوا، سرد شدن هوا و گذراندن زمان بیشتر در محیط‌های بسته میزان ابتلا به بیماری‌های تنفسی رو به افزایش است.

در این مقاله قصد داریم بیماری‌ های تنفسی در کودکان، انواع، علائم و روش‌های درمان را توضیح دهیم.

شایع‌ترین بیماری‌های تنفسی در کودکان

بیماری‌های دستگاه تنفسی فوقانی که با کاهش سیستم ایمنی رخ می‌دهند و اغلب در کودکان دیده می‌شوند را می‌توان به شرح زیر فهرست کرد:

• رینیت (سرماخوردگی)
• آنفولانزا
• التهاب گوش میانی
• سینوزیت
• فارنژیت یا التهاب لوزه حاد
• لارنژیت
• برونشیت
• برونشیولیت
• ذات‌الریه

رینیت یا سرماخوردگی در کودکان

رینیت که به عنوان سرماخوردگی نیز شناخته می‌شود، بیماری است که دستگاه تنفسی فوقانی، به ویژه بینی را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

کودکان در سن مدرسه به طور متوسط ​​​​3 تا 5 بار در سال این بیماری را تجربه می‌کنند. ویروس‌ها باعث این بیماری می‌شوند.

آنفولانزا در کودکان

این بیماری به دلیل ویروس‌هایی به نام “ویروس‌های آنفولانزا” رخ می‌دهد.

میکروب آنفولانزا از طریق قطرات منتقل می‌شود و از طریق سرفه و عطسه پخش می‌شود. علائم بسته به نوع ویروس متفاوت است.

در برخی موارد، این بیماری ممکن است کمی شدیدتر باشد و کودک ممکن است احساس بیماری کند.

عفونت گوش میانی (اوتیت)

همراه با عفونت‌های دستگاه تنفسی فوقانی، گرفتگی بینی نیز بر گوش تأثیر می‌گذارد و این عفونت اغلب در گوش میانی رخ می‌دهد. این عفونت باعث درد و تب می‌شود.

پس از سرماخوردگی و آنفولانزا، این بیماری شایع‌ترین گروه بیماری‌های دوران کودکی است.

دو سوم کودکان زیر سه سال حداقل یک بار عفونت گوش میانی را تجربه می‌کنند، این فراوانی پس از 10 سالگی کاهش می‌یابد.

عفونت گوش میانی از مهمترین دلایل غیبت از مدرسه می باشد. توجه به این اختلال به دلیل خطر ابتلا به کم شنوایی ضروری است.

عفونت گوش میانی که اغلب به دلیل عفونت‌های سرماخوردگی و آنفولانزا رخ می‌دهد، می‌تواند ناشی از بزرگ شدن آدنوئیدها باشد و شیپور استاش که لوله تهویه گوش میانی است نیز کوتاه، صاف و پهن است.

سینوزیت در کودکان

التهاب فضاهای پر از هوا در استخوان پیشانی، استخوان فک بالا و استخوان‌های اطراف بینی، سینوزیت نامیده می‌شود.

مشخص شده است که ۶ تا ۱۳ درصد از کودکان تا سن سه سالگی به سینوزیت مبتلا می‌شوند.

هنگامی که کودکان دچار عفونت‌های دستگاه تنفسی فوقانی می‌شوند و مقاومت آنها کاهش می‌یابد، این عفونت‌ها مجاری منتهی به فضاهایی را که تهویه دهان را فراهم می‌کنند، مسدود می‌کنند.

گرفتگی بینی، آبریزش بینی، تورم لوزه‌ها در گلو و فارنژیت از تهویه سینوس‌ها جلوگیری می‌کند. بنابراین، عفونت در نواحی بسته ایجاد می‌شود.

فارنژیت حاد (لوزه‌ها)

فارنژیت حاد که التهاب گلو یا فارنژیت است، با سرفه، آبریزش بینی، تب و خستگی شروع می‌شود.

در چنین شرایطی، شکایات به تدریج افزایش می‌یابد و وضعیت عمومی کودک بدتر می‌شود.

اگر به سرعت و به درستی درمان نشود، می‌تواند منجر به اوتیت مدیای مرتبط با التهاب لوزه شود و عفونت‌های استرپتوکوکی می‌تواند منجر به روماتیسم شود.

لارنژیت یا خروسک در کودکان

لارنژیت التهاب حنجره یا تارهای صوتی شما به دلیل استفاده بیش از حد، سوزش یا عفونت است.

تارهای صوتی درون حنجره شما به آرامی حرکت می‌کنند و از طریق ارتعاش صدا تولید می‌کنند.

دلایل ابتلا کودکان به بیماری های تنفسی

بیمار شدن کودکان مسئله نگران کننده برای والدین است و سعی دارند که خیلی سریع مشکل پیش آمده را رفع کرده تا مبادا برای سلامت و کارکرد اعضای حیاتی بدن خطرناک باشد.

یکی از مشکلاتی که همه افراد حتی در سنین کودکی یا بزرگسالی آن را تجربه کرده‌ اند بیماری‌ های تنفسی است.

مشکلاتی همچون تنگی نفس شرایط طبیعی زندگی را برای افراد سخت‌ تر می‌ کند، حال تصور کنید کودکان با وجود تحرک و جنب و جوش بیشتری که دارند اگر با تنگی نفس مواجه شوند حال نامساعدی را تجربه کرده و این شرایط برای آنها بسیار سخت و دشوار خواهد بود.

اگر عوامل موثر بر ایجاد بیماری های تنفسی در کودکان را بشناسید می‌ توانید با مراقبت بیشتر از سلامت کودکان آنها را از خطرهای احتمالی دور کرده و هرگز مشکلات تنفسی را تجربه نخواهند کرد.

معمولا کودکانی که برای مدت طولانی در معرض اضطراب و استرس قرار می‌ گیرند بیش از دیگر افراد تنگی نفس و نهایتاً بیماری‌ های تنفسی را تجربه می‌ کنند.

به یاد داشته باشید که قرار گرفتن در معرض هوای آلوده و حضور در برابر گاز مونوکسید کربن شانس ابتلا به بیماری‌ های تنفسی را برای همه افراد به ویژه کودکان افزایش می‌ دهد.

دیگر بیماری‌ های جسمانی مانند آسم خود عاملی برای مشکلات تنفسی در کودکان است و به مرور زمان این عارضه اگر شدت پیدا کند به تنگی نفس زیاد ختم شده و نفس کشیدن در حالت طبیعی برای کودکان بسیار سخت و در مواردی غیر ممکن میشود.

دیگر آسیب‌ ها مانند ذات الریه و یا کم خونی و حتی نارسایی قلبی همگی از موارد مهم و تاثیرگذار بر بیماری‌ های تنفسی می‌ باشند.

علائم بیماری های تنفسی در کودکان

بیماری‌های تنفسی در کودکان یکی از شایع‌ترین مشکلات سلامت هستند که می‌توانند از سرماخوردگی ساده تا عفونت‌های جدی‌تری مانند آنفولانزا یا ذات‌الریه را شامل شوند.

علائم این بیماری‌ها معمولاً با تب، لرز، آبریزش بینی، سرفه‌های مکرر و گلودرد آغاز می‌شود.

در برخی کودکان ممکن است گرفتگی بینی و عطسه‌های مکرر نیز دیده شود که در کنار کاهش انرژی و بی‌اشتهایی، نشان‌دهنده درگیری دستگاه تنفسی است.

از دیگر نشانه‌های بیماری‌های تنفسی در کودکان می‌توان به تنگی نفس، خس‌خس سینه و سرفه خشک اشاره کرد.

در بیماری‌هایی مانند آنفولانزا، این علائم با خستگی شدید، دردهای عضلانی و سردرد همراه می‌شوند.

در موارد جدی‌تر، نفس کشیدن کودک دشوارتر می‌شود و ممکن است والدین متوجه تنفس سریع یا سطحی او شوند.

این موارد نیاز به توجه فوری دارند، زیرا می‌توانند نشانه عفونت‌های شدیدتر ریوی باشند.

علائم بیماری‌های تنفسی در کودکان معمولاً سریع ظاهر می‌شوند و اگر به موقع درمان نشوند، خطر بروز عوارض بیشتر خواهد بود.

والدین باید به تغییرات رفتاری مانند بی‌قراری، خواب‌آلودگی بیش از حد یا امتناع از غذا خوردن نیز توجه کنند، زیرا این موارد می‌توانند نشان‌دهنده شدت بیماری باشند.

مراجعه سریع به پزشک در صورت مشاهده علائم هشداردهنده، بهترین اقدام برای جلوگیری از پیشرفت بیماری و حفظ سلامت کودک است.

آیا سرخرک و سرخجه می تواند باعث بروز بیماری های تنفسی شود؟

زمانی که کودکان با علائم اولیه سرخجه و سرخک مواجه می شوند این نگرانی برای والدین به وجود می‌ آید که قرار است چه واکنشاتی را تجربه کنند و سریعاً باید به پزشک مراجعه کرده و روش‌ های مراقبتی صحیح را آموزش ببینند.

زمانی که کودکان به سرخک و سرخجه مبتلا می شوند علائمی همچون تب را تجربه کرده و به مرور زمان مشکلاتی مانند خلط بینی، عطسه و حتی لکه‌ های سرخ بر روی پوست نمایان میشود.

اگر کودکان با سرخک مواجه باشند به مرور زمان علائم تنفسی دیده می شود و حالت آنها مشابه با سرفه‌ هایی است که در هنگام سرماخوردگی یا آنفولانزا تجربه می شود.

به مرور زمانی کودکان التهاب و قرمزی شدیدی را در چشم‌ ها تجربه کرده و زمانی که این عارضه از حد معمول عبور می‌ کند کودکان درد در بخش‌ های مختلف بدن را تجربه می‌ کنند و سیستم ایمنی به ضعیف‌ ترین حالت خود می‌ رسد.

زمانی که این اتفاق می‌ افتد راه‌ های تنفسی کمی مسدودتر شده و ممکن است کودکان مشکلات تنفسی را تجربه کنند.

به مرور زمان واکنشات بدن نسبت به مواجهه با انواع آلودگی‌ ها و میکروب‌ ها ضعیف‌ تر میشود و این مسئله باعث شده تا مشکلات تنفسی هر لحظه شدت پیدا کند.

اگر خیلی سریع و فوری برای کنترل بیماری‌ هایی همچون سرخک و سرخجه اقدام نکنید مشکلات و عوارض شدیدتر مانند عفونت، التهاب ریه، عفونت گوش و حتی مغز رخ می‌ دهد زمانی که ریه با این بیماری درگیر شود راه تنفس افراد مسدود شده و تنفس به حالت طبیعی انجام نمی شود.

در چنین موقعیتی نیاز است که برای پیشگیری از شدت گرفتن چنین آسیبی حتماً از انواع اسپری‌ مخصوص استفاده کرده و با باز کردن راه مجاری تنفسی نفس کشیدن برای کودکان بیمار آسان میشود.

آیا بیماری های تنفسی کودکان را دچار سرفه های مزمن می کند؟

مسئله‌ ای که تمامی افراد ممکن است حداقل یک بار در طی زندگی تجربه کنند ابتلا به سرفه‌ های مزمن است.

اگر افراد بزرگسال بیش از ۸ هفته به صورت مداوم سرفه کنند به اصطلاح به آنها سرفه‌ های مزمن گفته می شود و این عارضه برای کودکان اگر بیش از ۴ هفته ادامه یابد کودکان نیز به سرفه‌ های مزمن مبتلا خواهند بود.

اگر بخواهیم در مورد بیماری‌ های تنفسی و سرفه‌ های مزمن صحبت کنیم باید بدانید که این دو عارضه با یکدیگر ارتباط مستقیم دارند.

زمانی که کودکان به عفونت دستگاه تنفسی مبتلا می شوند، واکنشات طبیعی بدن مانند سرفه اتفاق می‌ افتد و زمانی که این عارضه خیلی سریع و به صورت فشرده درمان نشود سرفه‌ های مزمن اتفاق افتاده و کودکان برای مدت طولانی سرفه می‌ کنند و این مسئله باعث اذیت شدن کودکان شده و به مرور زمان باعث تحریک بیشتر عضلات تنفسی میشود.

به طور کلی شایع ترین علت سرفه‌ های مزمن ایجاد التهاب و تحریک مجاری هوایی بدن است که ممکن است بر اثر ابتلا به آسم، رفلاکس معده و حتی مری اتفاق بیفتد، برخی از کودکان در مواجهه با گازهای سمی و یا قرار گرفتن در هوای آلوده چنین آسیبی را تجربه می‌ کنند.

به یاد داشته باشید بیماری‌ های تنفسی مانند آسم از شایع‌ ترین دلایل سرفه‌ های مزمن در کودکان است و به دنبال آن مشکلاتی همچون خس خس و تنگی نفس اتفاق می‌ افتد.

چگونه می توان از بیماریهای تنفسی پیشگیری کرد؟

تمامی والدینی که به سلامت کودکان خود اهمیت می‌ دهند به دنبال راه‌ های موثر برای پیشگیری از ابتلا به بیماری‌ های مختلف از جمله آسیب‌ های تنفسی هستند، همواره این نکته را به یاد داشته باشید که تغذیه کودکان بر سلامت جسمانی آنها اثرگذاری مستقیم دارد.

اگر کودکان به طور مرتب از انواع سبزیجات و میوه‌ ها استفاده کنند به مرور زمان شاهد تقویت بدن آنها بوده و بهبود سیستم گوارشی را به وضوح مشاهده خواهید کرد.

روش‌های دیگر مانند استفاده از منابع پروتئینی و کمتر کردن مصرف غذاهای نپخته به سلامت بدن کمک کرده و از آسیب‌ های تنفسی جلوگیری می‌ کند.

جهت پیشگیری از ابتلا کودکان به بیماری‌ های تنفسی نباید به هیچ عنوان در محیط‌ های آلوده حضور پیدا کنند زیرا انتقال ویروس تنفسی به بدن آنها قطعاً با مشکلات تنفسی همراه بوده و با درگیر شدن مجاری هوایی بدن این آسیب‌ در حد شدید رخ می‌ دهد.

مهم‌ترین رویکرد در مدیریت بیماری‌های تنفسی، توجه به پیشگیری است.

این بیماری‌ها به دلیل سرعت بالای انتقال می‌توانند در مدت کوتاهی افراد زیادی را درگیر کنند.

رعایت چند نکته ساده و کاربردی می‌تواند نقش مؤثری در کاهش شیوع آن‌ها داشته باشد و از ابتلا به مشکلات شدیدتر مانند ذات‌الریه یا بستری شدن در بیمارستان جلوگیری کند.

واکسن آنفولانزا

واکسن آنفولانزا یکی از موثرترین راهکارها برای پیشگیری از ابتلا به این بیماری محسوب می‌شود.

تزریق این واکسن علاوه بر کاهش احتمال ابتلا، می‌تواند شدت بیماری و خطر بروز عوارضی مانند ذات‌الریه را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.

پرهیز از تماس با صورت

چشم‌ها، بینی و دهان اصلی‌ترین راه‌های ورود ویروس‌ها به بدن هستند.

خودداری از لمس این نواحی به‌ویژه در محیط‌های عمومی، می‌تواند به کاهش خطر انتقال بیماری‌های تنفسی کمک کند.

محدود کردن ارتباط با افراد بیمار

یکی از راه‌های جلوگیری از انتقال عفونت، اجتناب از تماس مستقیم با افراد بیمار است.

در این شرایط حتی بهتر است کودکان مبتلا به بیماری‌های تنفسی در خانه استراحت کنند و از حضور در مدرسه یا مهدکودک خودداری کنند.

شستشوی مرتب دست‌ها

بیماری‌های تنفسی اغلب از طریق تماس مستقیم با دست یا سطوح آلوده منتقل می‌شوند.

شستن دست‌ها با آب و صابون به مدت حداقل ۲۰ ثانیه بهترین راه برای از بین بردن ویروس‌ها و باکتری‌ها است.

استفاده از محلول‌های ضدعفونی‌کننده دست نیز می‌تواند در مواقع ضروری مفید باشد.

پوشاندن دهان و بینی هنگام عطسه یا سرفه

از آنجا که ترشحات تنفسی می‌توانند ویروس را منتقل کنند، پوشاندن دهان و بینی هنگام عطسه یا سرفه بسیار مهم است.

استفاده از دستمال کاغذی یا خم کردن آرنج بهترین گزینه‌ها برای کاهش انتشار ذرات آلوده هستند.

بهداشت فردی برای پیشگیری از ابتلا به بیماری های تنفسی

کودکان به دلیل سیستم ایمنی حساس‌تر، بیشتر در معرض ابتلا به عفونت‌های تنفسی قرار دارند.

آموزش شستشوی صحیح و منظم دست‌ها به کودکان از مهم‌ترین اقدام‌ها در این زمینه است.

آن‌ها باید بدانند بعد از استفاده از دستمال کاغذی، تماس با وسایل عمومی یا قبل از غذا خوردن حتماً دست‌های خود را بشویند.

علاوه بر رعایت بهداشت فردی، اجتناب از حضور در محیط‌های شلوغ و تماس نزدیک با افراد بیمار نیز توصیه می‌شود.

در دوران شیوع بیماری‌های تنفسی، بهتر است حضور کودکان در مکان‌های بسته مانند مهدکودک‌ها محدود شود.

در شرایطی که خطر انتقال بالا است، استفاده از ماسک می‌تواند به کاهش انتقال عفونت کمک کند و نقش پیشگیرانه داشته باشد.

درمان بیماری های تنفسی در کودکان

مدیریت و درمان عفونت‌های تنفسی کودکان بسته به نوع عفونت و شدت آن، شامل رویکردهای مختلفی است.

اگر عفونت ناشی از ویروس باشد، درمان عمدتاً با هدف تسکین علائم و تسریع بهبودی انجام می‌شود.

استفاده از داروهای ضد احتقان و سرکوب‌کننده‌های سرفه ممکن است به کاهش سرفه و گرفتگی صدا در کودک کمک کند.

در برخی موارد استفاده از داروهای ضد ویروسی توصیه شده است.

مهمترین بخش درمان عفونت‌های ویروسی، فراهم کردن استراحت و آرامش در خانه تا زمان بهبودی کامل بدن کودک است.

در مورد عفونت‌های باکتریایی، استفاده از آنتی‌بیوتیک‌ها برای از بین بردن ویروس‌ها معمولاً درمان استاندارد است.

پزشک نوع و دوز مناسب آنتی‌بیوتیک‌ها را بر اساس نوع باکتری و شدت عفونت تجویز می‌کند.

در صورت لزوم، ممکن است از برخی داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (NSAIDs) برای کاهش تب و التهاب استفاده شود.

علاوه بر این، مراقبت‌های حمایتی مانند استراحت کافی، افزایش مصرف مایعات، شستشوی بینی و گلو با محلول‌های نمکی و اجتناب از تماس با افراد آلوده می‌تواند در بهبود و کنترل عفونت‌های تنفسی در کودکان مؤثر باشد.

در صورت لزوم، بسته به شدت عفونت، بستری شدن در بیمارستان و مراقبت‌های سرپایی نیز برای مدیریت عفونت‌های تنفسی در کودکان استفاده می‌شود.

درمان بیماری های تنفسی در خانه

اگر به هر دلیلی فرزندانتان با بیماری‌ های تنفسی مواجه هستند باید روند درمان را خیلی سریع و به طور دقیق طی کرده تا مبادا این مسئله به مشکلات وسیع و جبران ناپذیر تبدیل شود.

به یاد داشته باشید که عدم درمان به موقع بیماری‌ های تنفسی نهایتاً به مشکلاتی همچون آسم ختم شده و کودکان تا همیشه با مشکلات وسیع درگیر خواهند شد.

اگر کودکان به بیماری‌ های تنفسی مبتلا هستند باید مصرف مایعات را بیشتر کرده و مدت زمان زیادی را به استراحت اختصاص دهند.

مهم است که با تمیز نگه داشتن بینی و حلق از انتشار بیشتر آلودگی جلوگیری کرده و به پاکسازی مجاری هوایی کمک کنید، در چنین موقعیتی استفاده از محلول آب و نمک برای کودکان مناسب است.

به یاد داشته باشید که اگر پزشک متخصص همانند دکتر سمانه عبدالمحمدی دارویی همچون آنتی بیوتیک را تجویز می‌ کند حتماً از آنها استفاده کرده تا مبادا این بیماری‌ ها به مشکلات ریوی تبدیل شود.

با این حال اگر بیماری‌ های تنفسی در کودکان خیلی سریع و به موقع درمان شود و با مراقبت بیشتر در خانه به کودکان رسیدگی کنید اطمینان داشته باشید که این عارضه به طور قطعی درمان شده و هرگز مشکلات و عوارض طولانی مدت را برای کودکان به همراه نخواهد داشت.