عفونت ادراری در کودکان

بسیاری از افراد حتی در دوران کودکی ممکن است با عوارضی مانند عفونت ادراری مواجه شوند، که معمولاً درصد شیوع آن در دختران بیشتر و در پسران کمتر خواهد بود.

این عارضه برای همه افراد ممکن است بروز پیدا کرده و با علائم و نشانه های مختلفی نیز نمایان می گردد.

عفونت اداری در کودکان به دلیل ورود میکروب به مجاری ادراری ایجاد میشود که ممکن است علائمی مانند درد، سوزش و خارش را برای افراد به همراه آورد.

عفونت ادراری می تواند باعث تخریب بخشی از کلیه شده و با ایجاد فشار خون و نارسایی کلیه یا سنگ کلیه نمایان می گردد.

در صورت مشاهده علائم اولیه عفونت ادراری در کودکان باید به مراکز درمانی مراجعه کرده و با یک دوره کوتاه مدت عفونت پیش آمده را نیز درمان نمایید.

متخصصان بر این باورند که هرگونه عفونت ادراری ناشی از ورود میکروب و آلودگی ها به دستگاه ادراری کودکان خواهد بود که اگر در بدو ورود به مثانه درمان شود خطرات و آسیب های جدی را به همراه ندارد.

در صورت عدم رسیدگی به این عارضه عفونت به کلیه ها و دیگر قسمت‌ های بدن وارد شده و می تواند برای کودکان مشکلات و بیماری‌ های مختلفی را به همراه آورد.

عوامل موثر بر بروز عفونت ادراری در کودکان

نقص و ضعف در شرایط جسمانی افراد به ویژه کودکان می تواند آنها را در معرض آسیب‌ های مختلفی مانند عفونت های گوناگون قرار دهد.

از بیماری های شایع در بین افراد به ویژه کودکان می تواند به عفونت ادراری اشاره کرد.

که البته دلایل مختلفی وجود دارد که می تواند کودکان را در معرض آسیب‌ هایی همچنین عفونت ادراری قرار دهد، که از شایع‌ ترین آنها عدم رعایت بهداشت فردی می باشد.

تا پایان دوران کودکی وظیفه والدین است که بتوانند بهداشت فردی فرزند خود را رعایت کرده و آنها را در محیطی کاملا بهداشتی و استریل نگهداری کنند.

البته باید آموزش‌ های کامل به کودکان داده شود تا بتوانند بهداشت را به خوبی رعایت کنند.

از طرف دیگر بسیاری از کودکان به دلیل سرگرمی زیاد و بی توجهی نسبت به سلامت بدن ممکن است ادرار خود را برای مدت طولانی در مثانه نگه داشته که می تواند باعث بازگشت ادرار به کلیه شده و باعث بروز مشکلاتی در کلیه شود.

که از جمله آنها می ‌توان به سنگ کلیه و عفونت مجاری ادراری اشاره کرد.

بازگشت ادرار در کودکان می‌ تواند نهایتاً منجر به عفونت ادراری شود.

البته استفاده از لباس های تنگ و همچنین استفاده از پوشک باعث می شود تا کودکان بیشتر از دیگر افراد در معرض عفونت ادراری قرار بگیرند.

متخصصان توصیه می‌ کنند تا زمانی که کودکان از پوشک استفاده می کنند، حتماً طی فواصل زمانی کوتاه پوشک آنها تعویض گردد و بهتر است برای مدت زمان طولانی از وان حمام استخر و غیره استفاده نکنند.

از طرف دیگر دختران معمولاً می تواند دچار بروز عفونت و مثانه عصبی شده و یا به دلیل پوشیدن لباس زیرهای تنگ این آسیب را متحمل خواهند شد.

از طرف دیگر پسرانی که ختنه نشده اند نیز در معرض عفونت ادراری قرار می گیرند.

انواع عفونت ادراری در کودکان و نوزادان

انواع عفونت ادراری در کودکان و نوزادان اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا بدن آن‌ها نسبت به بزرگسالان حساس‌تر است و تشخیص سریع این عفونت‌ها نقش بسیار مهمی در پیشگیری از عوارض جدی دارد.

این عفونت‌ها به طور کلی به دو دسته اصلی تقسیم می‌شوند: عفونت ادراری سیستیت و عفونت ادراری پیلونفریت.

هر یک از این دسته‌ها ویژگی‌ها، علائم و خطرات خاص خود را دارند و روش درمان آن‌ها بسته به محل و شدت عفونت متفاوت است.

عفونت ادراری سیستیت

عفونت ادراری سیستیت، شایع‌ترین نوع عفونت ادراری در کودکان و نوزادان است و معمولاً دستگاه ادراری تحتانی را درگیر می‌کند.

سیستیت باعث التهاب و تحریک مخاط مثانه می‌شود و علائمی مانند سوزش و درد هنگام ادرار، تکرر ادرار، تغییر رنگ و بوی ادرار و گاهی تب خفیف را ایجاد می‌کند.

در نوزادان و کودکان کم‌سن، علائم ممکن است کمتر مشخص باشد و فقط با بی‌قراری، کم اشتهایی یا تب غیرقابل توضیح ظاهر شود.

درمان به موقع با آنتی‌بیوتیک‌های مناسب بسیار مهم است، زیرا در صورت بی‌توجهی، عفونت ممکن است به بخش‌های بالاتر دستگاه ادراری سرایت کرده و مشکلات جدی‌تر ایجاد کند.

عفونت ادراری پیلونفریت

عفونت ادراری پیلونفریت، نوع دیگری از عفونت‌هاست که دستگاه ادراری فوقانی و معمولاً محل اتصال کلیه به مثانه را درگیر می‌کند.

این نوع عفونت شدیدتر است و می‌تواند باعث آسیب مستقیم به کلیه‌ها شود. علائم پیلونفریت در کودکان شامل تب بالا، لرز، استفراغ، درد پهلو و تغییر رفتار کودک است.

تشخیص پیلونفریت معمولاً با آزمایش ادرار و گاهی سونوگرافی یا سایر روش‌های تصویربرداری انجام می‌شود تا اطمینان حاصل شود که کلیه‌ها تحت تأثیر قرار گرفته‌اند یا خیر.

درمان این نوع عفونت معمولاً نیازمند آنتی‌بیوتیک‌های قوی‌تر و در برخی موارد بستری شدن در بیمارستان است تا از عوارض جدی جلوگیری شود.

شناخت تفاوت بین سیستیت و پیلونفریت برای والدین و پزشکان اهمیت زیادی دارد، زیرا نحوه درمان و عوارض این دو نوع عفونت کاملاً متفاوت است.

پیشگیری شامل رعایت بهداشت مناسب، آموزش صحیح توالت رفتن به کودک و بررسی مشکلات ساختاری یا مادرزادی دستگاه ادراری می‌شود.

توجه به علائم غیرطبیعی مانند تب، بی‌قراری، کاهش اشتها یا تغییر رنگ ادرار و مراجعه سریع به پزشک می‌تواند از آسیب دائمی به کلیه‌ها و عوارض جدی جلوگیری کند و سلامت کودکان و نوزادان را تضمین کند.

تاثیر عفونت ادراری بر بدن کودکان

حتماً می‌ دانید که بروز هرگونه عفونت در بخش‌ های مختلف بدن چه خطرات و عواقبی را به همراه دارد.

بروز این عفونت‌ ها نه تنها در سیستم ادراری بلکه بر دیگر بخش‌ های بدن تغییراتی را اعمال کرده که قطعاً آسیب رسان و مخرب خواهند بود.

با بروز عفونت ادراری در کودکان علاوه بر تمامی بخش های سیستم ادراری، کلیه‌ ها نیز فشار مضاعفی را بابت وجود این عارضه متحمل می شوند و ممکن است دردهای پیوسته‌ ای را در قسمت کمر و پهلوها احساس شود.

از مهمترین آثار منفی که به واسطه بروز عفونت ادراری در بدن اتفاق می‌ افتد می‌ توان به حالت تهوع، استفراغ و خستگی اشاره کرد.

البته گاهاً این میزان عفونت آنقدر زیاد است که فرد با تب و لرز مواجه شده و باید برای بررسی‌ های بیشتر به پزشک مراجعه نمود.

تمامی پزشکان معتقدند که افراد مبتلا به عفونت ادراری به ویژه کودکان باید این عارضه را جدی گرفته و نباید با درمان‌ های خودسرانه از کنار چنین مشکل بزرگی عبور کرد.

اگر کودکان با عفونت ادراری مواجه شوند، ممکن است بخش‌ های حساس بدن مانند کلیه‌ ها آسیب‌ های زیادی را تجربه کرده و البته منجر ایجاد اسکار کلیه و آسیب به بافت اصلی آنها خواهد شد.

متخصصان و پزشکان از جمله سمانه عبدالمحمدی بدن کودکان را کمی ضعیف‌ تر از بزرگسالان دانسته و معتقدند که ممکن است مقاومت کمتری در برابر آسیب‌ ها و بیماری‌ ها از خود نشان دهند.

به همین دلیل است که حتی یک عفونت ادراری ساده و کوتاه مدت در صورت عدم درمان می‌ تواند به عارضه بزرگ مانند نارسایی کلیه تبدیل شود.

آسیب‌ ها و عوارضی که به واسطه عفونت ادراری در بدن کودکان اتفاق می‌ افتد، گاهاً شدیدتر از بدن بزرگسالان است.

به همین دلیل است که متخصصان اطفال بر این مسئله تاکید زیادی دارند.

معتقدند که اگر عفونت ادراری در بدن کودکان سریعاً رفع و درمان نشود، ممکن است به مرور زمان باعث ایجاد فشار خون بالا شده و آسیب‌ های بیشتر را در پی خواهد داشت.

زمانی که متخصصان عفونت ادراری پیش آمده برای کودکان را بررسی می‌ کنند، متوجه خواهند شد که این عارضه در حد خفیف است و یا آنقدر شدت یافته که باید مصرف انواع آنتی بیوتیک را آغاز کنند.

عفونت اداری خود به تنهایی آسیب‌ های زیادی را در پی داشته و ممکن است سوزش ادرار زیاد و یا وجود خون در ادرار برای کودکان و والدین نگران کننده و آزار دهنده باشد.

متخصصان خیلی سریع فرایندهای درمانی را در پیش گرفته و با اصلاح رژیم غذایی کودکان و مصرف مایعات بیشتر به والدین توصیه دارند که با این روش به رفع و بهبود این عفونت‌ ها کمک زیادی خواهند کرد.

با این حال هرگونه سهل انگاری در بهبود و رفع عفونت ادراری می‌ تواند سایر بخش‌ های بدن را نیز با این آسیب ویروسی و باکتریایی مواجه کند.

توجه داشته باشید که سیستم ادراری در کودکان بسیار حساس و مهم است.

اگر ناخواسته در روند درمان این آسیب کوتاهی کنید، نه تنها کلیه‌ ها بلکه تمامی اعضای مرتبط با سیستم ادراری در بدن کودکان با آسیب و اختلال مواجه شده و می‌ تواند منجر به بروز مشکلات جدی شود.

علائم عفونت ادراری در کودکان

• ادرار قوی و بدبو
• درد شکم
• احساس پر بودن شکم
• تب
• کاهش یا متوقف ماندن وزن
• تحریک‌پذیری
• اسهال و استفراغ
• زردی

یکی از شایع‌ ترین نشانه‌ های بروز عفونت ادراری در کودکان سوزش و درد بسیار زیاد هنگام تخلیه ادرار می باشد.

در کنار این علائم شایع ممکن است کودک بی قراری زیادی داشته باشد و یا هنگام ادرار بوی بد ادرار نیز به وضوح نمایان می گردد.

در چنین شرایطی برخی از کودکان تب، تهوع و استفراغ را نیز نشان می‌ دهند که از مهمترین نشانه های عفونت ادراری خواهد بود.

از دیگر علائم این عارضه می توان به تغییر رنگ ادرار، کاهش وزن کودک، کدر شدن ادرار و یا دفع ادرار خونی نیز اشاره کرد.

البته در چنین شرایطی حال عمومی کودکان مساعد نبوده و ممکن است در نوزادان شیرخوار با زردی نیز نمایان گردد.

از طرفی باید به دیگر علائم عفونت ادراری اشاره کرد که ممکن است در کودکان و بزرگسالان مشابه با یکدیگر باشد.

درد زیر شکم و تکرر ادرار و قطره قطره ادرار کردن از علائم شایع عفونت ادراری خواهد بود که ممکن است پس از احساس نیاز به دستشویی کودک توانایی نگهداری ادرار را نداشته و دچار تخلیه ناگهانی مثانه خواهد شد.

همه این عوامل نشان دهنده بروز عفونت ادراری در کودکان است که باید هرچه سریع‌تر اقدامات لازم را برای درمان انجام دهید.

تشخیص عفونت ادرار در نوزادان و کودکان

پس از مشکوک شدن به وجود عفونت در ادرار کودک خردسال یا نوزاد خود، باید برای تشخیص نهایی آن به پزشک عفونی مراجعه کنید.

پرستار تشخیص را با انجام آزمایش ادرار آغاز می کند.

ابتدا نوار کاغذی مخصوصی را در ادرار فرو می کند که اگر رنگ آن تغییر کند، نشان دهنده وجود عفونت در ادرار کودک یا نوزاد شماست.

سپس پزشک نمونه ادرار را به آزمایشگاه می فرستد تا بررسی کند کدام باکتری باعث این عارضه شده است.

در این صورت می تواند بهترین آنتی بیوتیک را برای عفونت ادراری کودکان تجویز کند.

اگر مشکل کودک شما حاد باشد، پزشک برای تشخیص دقیق تر به نتایج سونوگرافی کلیه و مثانه نیاز دارد.

برای تشخیص عفونت ادرار کودکان و نوزادان چه آزمایشاتی لازم است؟

دلیل اصلی عفونت ادرار می توان با انجام آزمایش عفونت ادرار در کودکان مشخص شود.

برای این کار به نمونه ادرار کودک و فضای آزمایشگاهی نیاز است تا منشا آن (باکتریایی، قارچی، ویروسی و انگلی) بررسی شود.

این به انتخاب بهترین درمان برای مشکل کمک می کند. در زیر شما را با آزمایش های رایج برای تشخیص عفونت ادراری آشنا می کنیم:

تست آنالیز ادرار (U/A)

در این آزمایش رنگ و شفافیت ادرار با توجه به پارامترهایی مانند pH، قند، نیتریت و پروتئین بررسی می شود.

نیتریت مثبت نشان دهنده عفونت در ادرار است.

آزمایش کشت ادرار (U/C)

اگر عفونت ادراری در کودکان ناشی از باکتری باشد، این آزمایش درخواست می شود.

روند معاینه این آزمایش در آزمایشگاه حدود 3 روز طول می کشد.

آزمایش ادرار 24 ساعته

یکی از عوارض عفونت ادراری در کودکان آسیب به کلیه ها است.

در این موارد دفع پروتئین توسط کلیه داریم.

در آزمایش ادرار 24 ساعته می توان میزان پروتئین دفع شده از کلیه و شدت آسیب را بررسی کرد.

آنتی بیوتیک های مورد استفاده برای درمان عفونت ادراری در کودکان

• آموکسی سیلین
• آموکسی سیلین و اسید کلاوولانیک
• سفالوسپورین ها
• داکسی سایکلین
• نیتروفورانتوئین
• سولفامتوکسازول-تری متوپریم

در صورتی که کودک شما عفونت ادراری ساده ای داشته باشد می تواند با استفاده غاز آنتی بیوتیک ها در خانه درمان پیدا کند.

درمان قطعی عفونت ادراری کودکان در پاکدشت

زمانی که کودکان با آسیب ها و مشکلات مختلف هنگام دفع ادرار مواجه می شوند، والدین موظفند برای بررسی آسیب پیش آمده به پزشک مربوطه مراجعه کرده و اقدامات لازم را نیز انجام دهند.

متخصصان ابتدا عامل اصلی برای بروز عفونت ادراری را بررسی کرده تا بتوانند با روش‌ های درمانی مناسب و تغییر رژیم غذایی و دارو درمانی آسیب پیش آمده را نیز برطرف نمایند.

توجه داشته باشید که عفونت ادراری به راحتی قابل درمان خواهد بود.

در چنین شرایطی متخصصان توصیه می‌ کنند که حتماً در فاصله های کوتاه مدت مقدار زیادی مایعات را در رژیم غذایی کودکان بگنجانید تا در کنار دارو درمانی عفونت‌ ها و سموم از مجاری ادراری خارج شده و یک پاکسازی عمقی صورت پذیرد.

اگر کودکان در مقادیر زیاد مایعات استفاده کنند می‌ توانند به سرعت به دستشویی رفته و با تخلیه مکرر ادرار آسیب برطرف خواهد شد.

در کنار آن متخصصان از داروهای مختلف مانند آنتی بیوتیک استفاده می‌ کنند که می‌ توانند عامل بیماری را برطرف کرده و هر گونه عفونت و باکتری را نیز در جا از بین خواهند برد.

به شرط آنکه انواع آنتی بیوتیک را در فواصل زمانی مشخص شده و با دوز تجویز شده توسط پزشک مصرف شود.

والدین باید در کنار انجام این شرایطی، بهداشت فردی کودکان را رعایت کرده تا بتوانند علاوه‌ بر بهبود کامل از بروز مجدد و تشدید آن جلوگیری نمایند.

همواره توجه داشته باشید که عفونت ادراری در مراحل اولیه باید درمان شود تا هیچگونه آسیبی به مجاری ادراری به ویژه کلیه ها وارد نشود.

بی توجهی به عفونت ادراری در کودکان می‌ تواند آسیب‌ های جبران‌ ناپذیری را برای کلیه آنها به همراه آورد که در بزرگسالی مجبور می شوند دوره های درمانی سنگین و طولانی را نیز طی کنند.

جراحی در عفونت ادراری کودکان

گاهی اوقات عفونت‌های ادراری در کودکان به درمان‌های دارویی پاسخ نمی‌دهند یا به صورت مکرر بازمی‌گردند.

در چنین مواردی، جراحی ممکن است ضروری باشد تا مشکل ریشه‌ای برطرف شود.

اغلب این شرایط ناشی از مشکلات آناتومیکی دستگاه ادراری است، مانند بازگشت ادرار از مثانه به کلیه‌ها یا انسداد مجاری ادراری.

جراحی‌های رایج شامل اصلاح ساختارهای غیرطبیعی مجاری ادراری، برداشتن سنگ‌های ادراری و ترمیم انسدادها هستند.

هدف اصلی این اقدامات، جلوگیری از عفونت‌های مکرر و حفظ سلامت کلیه‌ها است.

انتخاب نوع جراحی و زمان مناسب برای آن نیازمند ارزیابی دقیق پزشک متخصص است و هرگونه تصمیم‌گیری باید با مشورت کامل با تیم پزشکی صورت گیرد.

درمان‌های خانگی برای عفونت ادراری در کودکان

بسیاری از افراد در کنار درمان‌های پزشکی، به دنبال روش‌های خانگی و تغذیه‌ای برای کاهش علائم عفونت ادراری یا بهبود بی‌اختیاری هستند.

انتخاب مواد غذایی مناسب می‌تواند به سلامت دستگاه ادراری کمک کرده و روند بهبودی را سرعت ببخشد.

در ادامه با چند مورد از بهترین درمان‌های خانگی آشنا می‌شویم:

تاثیر تغذیه مناسب در درمان عفونت ادراری

تغذیه نقش مهمی در پیشگیری و درمان عفونت‌های ادراری کودکان دارد.

مصرف مایعات کافی، به ویژه آب، به شست‌وشوی مجاری ادراری و کاهش تجمع باکتری‌ها کمک می‌کند.

غذاهای سرشار از ویتامین C مانند مرکبات، توت‌فرنگی و فلفل دلمه‌ای، سیستم ایمنی بدن را تقویت کرده و به مبارزه با عفونت‌ها کمک می‌کنند.

از سوی دیگر، بهتر است مصرف غذاهای فرآوری‌شده، سرخ‌شده یا پرچرب که ممکن است سیستم ایمنی بدن را تضعیف کنند، محدود شود.

رعایت این نکات غذایی به همراه درمان‌های دارویی می‌تواند روند بهبود را سریع‌تر کرده و احتمال بازگشت عفونت را کاهش دهد.

در نهایت، ترکیب مراقبت‌های پزشکی، تغذیه مناسب و رعایت بهداشت فردی، موثرترین راهکار برای کنترل و پیشگیری از عفونت‌های ادراری در کودکان محسوب می‌شود.

سیر

سیر از دیرباز هم در آشپزی و هم در طب سنتی جایگاه ویژه‌ای داشته است.

ترکیب مؤثر آن به نام آلیسین خاصیت ضدباکتریایی و ضدقارچی دارد و می‌تواند رشد بسیاری از میکروب‌های عامل عفونت ادراری، به‌ویژه اشریشیا کلی را مهار کند.

مصرف منظم سیر در رژیم غذایی، به تقویت سیستم ایمنی و پاکسازی عفونت‌های خفیف کمک می‌کند.

دی-مانوز

دی-مانوز نوعی قند ساده است که در میوه‌هایی مانند کرن‌بری، سیب و پرتقال وجود دارد.

این ماده جلوی چسبیدن باکتری‌ها به دیواره دستگاه ادراری را می‌گیرد و در نتیجه میکروب‌ها سریع‌تر از بدن دفع می‌شوند.

امروزه این ترکیب بیشتر به شکل مکمل پودری یا کپسول مصرف می‌شود.

تنها عارضه شایع آن اسهال خفیف است، اما بیماران دیابتی باید از مصرف خودسرانه آن پرهیز کنند.

چای سبز

چای سبز سرشار از پلی‌فنول‌ها و ترکیباتی مثل اپی‌گالوکاتچین است که خاصیت ضدالتهابی و ضدباکتریایی دارند.

نوشیدن روزانه چای سبز می‌تواند به مهار رشد باکتری‌های مضر کمک کند و در عین حال سیستم ایمنی بدن را تقویت نماید.

دمنوش‌های گیاهی

چندین دمنوش گیاهی برای کمک به درمان عفونت ادراری پیشنهاد می‌شوند که عبارتند از:

• دمنوش جعفری: با خاصیت ادرارآوری ملایم، به دفع باکتری‌ها و سموم از مجاری ادراری کمک می‌کند.
• دمنوش بابونه: علاوه بر اثر ادرارآور، ترکیبات ضدالتهابی دارد که التهاب و درد ناشی از عفونت را کاهش می‌دهد.
• دمنوش نعناع: دارای خواص ضدباکتریایی در برابر اشریشیا کلی است و حتی می‌تواند مقاومت میکروب‌ها به آنتی‌بیوتیک‌ها را کاهش دهد.

هرچند این روش‌های خانگی می‌توانند در بهبود علائم مؤثر باشند، اما جایگزین درمان پزشکی نیستند.

در صورت تداوم علائم یا شدت گرفتن عفونت، مراجعه به پزشک ضروری است.

تفاوت درمان عفونت ادراری در دختران و پسران

درمان عفونت ادراری در دختران و پسران تفاوت‌هایی دارد که به ساختار دستگاه ادراری و علت‌های زمینه‌ای هر جنس برمی‌گردد.

در دختران به دلیل کوتاه‌تر بودن مجرای ادراری و نزدیکی آن به مقعد، احتمال ورود باکتری‌ها به مثانه بیشتر است.

در نتیجه، درمان معمولاً با آنتی‌بیوتیک‌های خوراکی کوتاه‌مدت و بررسی بهداشت ناحیه تناسلی همراه می‌شود.

در موارد تکرار، پزشک ممکن است آزمایش‌های تصویربرداری مانند سونوگرافی یا VCUG را برای بررسی برگشت ادرار توصیه کند.

در پسران، به‌ویژه در نوزادان، عفونت ادراری می‌تواند نشانه‌ای از مشکل ساختاری در مجرای ادراری یا کلیه‌ها باشد.

به همین دلیل، پزشک اغلب علاوه بر آنتی‌بیوتیک، بررسی کامل‌تری از سیستم ادراری انجام می‌دهد تا ناهنجاری‌هایی مثل تنگی مجرا یا برگشت ادرار شناسایی شوند.

در پسران ختنه‌نشده نیز احتمال بروز عفونت بالاتر است، بنابراین در برخی موارد ختنه به عنوان اقدام پیشگیرانه پیشنهاد می‌شود.

در مجموع، درمان عفونت ادراری در دختران بیشتر بر کنترل عفونت و پیشگیری از تکرار آن تمرکز دارد، در حالی‌که در پسران علاوه بر درمان، علت‌های زمینه‌ای و ساختاری با دقت بیشتری بررسی می‌شوند تا از آسیب به کلیه‌ها جلوگیری شود.

پیشگیری از بروز عفونت ادراری در کودکان

پاک کردن بدن از جلو به عقب

یکی از ساده‌ترین و موثرترین روش‌های پیشگیری از عفونت ادراری در کودکان، پاک کردن صحیح بعد از دستشویی است.

بهتر است همیشه کودک بعد از دفع مدفوع، از جلو به عقب بدن خود را پاک کند. این کار مانع از انتقال باکتری‌های روده‌ای به مجرای ادراری می‌شود و خطر عفونت را به میزان قابل توجهی کاهش می‌دهد.

آموزش صحیح این روش به کودکان و نظارت والدین در سنین پایین اهمیت زیادی دارد تا عادت به درستی شکل گیرد و از مشکلات بعدی جلوگیری شود.

خالی کردن مکرر ‌و به موقع ادرار

تخلیه به موقع مثانه یکی از روش‌های موثر پیشگیری از عفونت ادراری است. نگه داشتن طولانی مدت ادرار باعث تجمع باکتری‌ها در مثانه و افزایش خطر عفونت می‌شود.

والدین باید کودکان را تشویق کنند هر ۲ تا ۳ ساعت یکبار به دستشویی بروند و مثانه را کامل تخلیه کنند.

همچنین قبل و بعد از فعالیت‌های ورزشی، نوشیدن آب کافی و رفتن به توالت به موقع، به سلامت دستگاه ادراری کودک کمک می‌کند و احتمال عفونت را کاهش می‌دهد.

پوشیدن لباس زیر نخی که باعث گردش بهتر هوا می‌شود

انتخاب لباس زیر مناسب نقش مهمی در پیشگیری از عفونت ادراری دارد.

بهترین گزینه لباس‌های زیر نخی و آزاد است که جریان هوا را برقرار کرده و رطوبت را جذب می‌کند.

لباس‌های تنگ یا از جنس مصنوعی می‌توانند محیطی مرطوب و گرم ایجاد کنند که باکتری‌ها در آن رشد می‌کنند.

آموزش کودک به انتخاب لباس زیر مناسب و تعویض به موقع آن، خصوصاً پس از فعالیت‌های ورزشی یا تعریق، می‌تواند به کاهش خطر عفونت ادراری کمک زیادی کند.

مصرف کافی و زیاد مایعات برای هیدراته نگه داشتن بدن

نوشیدن مایعات کافی یکی از ساده‌ترین و موثرترین روش‌ها برای پیشگیری از عفونت ادراری است.

آب به پاکسازی مثانه و کاهش غلظت باکتری‌ها کمک می‌کند و از تجمع میکروب‌ها جلوگیری می‌کند.

والدین باید کودک را تشویق کنند در طول روز مرتب آب بنوشد و از مصرف زیاد نوشابه‌های شیرین و کافئین‌دار خودداری شود.

مصرف مایعات مناسب همچنین باعث هیدراته ماندن بدن و عملکرد بهتر کلیه‌ها می‌شود و سلامت دستگاه ادراری را تضمین می‌کند.

خطرات ناشی از عفونت ادراری کودکان

عفونت ادراری یکی از آسیب های شایع است که ممکن است برای تمامی افراد در گروه‌ های سنی مختلف اتفاق بیفتد.

مسئله مهم این است که این عارضه باید با شیوه های درست درمان شود تا هیچگونه آثاری از انواع عفونت در سیستم اداری شخص باقی نماند.

عفونت ادراری یکی از مشکلاتی است که ممکن است بسیاری از کودکان به ویژه پسران خردسال با این عارضه مواجه شوند و قطعا عارضه ای ناخوشایند و درد آور برای کودکان‌ می باشد.

با این حال باید بدانید که اگر عفونت ادراری درمان نشود عواقب زیادی را برای سلامتی کودکان به همراه داشته و ممکن است منجر به بروز بیماری های خطرناک در سیستم کلیوی و مجاری ادراری شود.

همانطور که می‌ دانید ادرار از سمت کلیه ها تسویه شده و وارد مثانه میشود، قطعا زمانی که برای تخلیه ادرار دیر اقدام می کنید احساس فشار در ناحیه مثانه و کلیه ها را تجربه خواهید کرد.

حال تصور کنید که ادرار شما حاوی عفونت باشد و می تواند چه عوارضی را برای مجاری ادراری و کلیه ها به همراه آورد.

این عارضه برای کودکان بیش از بزرگسالان درد آور خواهد بود و ممکن است تحمل عواقب و یا سوزش ادرار را نداشته باشند.

عفونت ادراری با علائمی مانند درد، سوزش یا ادرار قطره قطره اتفاق می‌ افتد که برای کودکان فرایندی بسیار نگران کننده و درد آور خواهد بود.

به همین دلیل والدین باید سلامت کودکان خود را در اولویت قرار داده و اگر به عفونت ادراری مشکوک هستید سریعاً به پزشک مراجعه نمایید.

مسئله مهمی که همواره به شما توصیه می کنیم این است که برای درمان عفونت ادراری به هیچ عنوان از روش های خانگی استفاده نکنید.

اگر عفونت برای مدت طولانی در کلیه ها و مجاری ادراری باقی بماند، وارد جریان خون شده و می‌ تواند عواقب زیادی را برای کودکان به همراه آورد.

عفونت ادراری در کودکان اگر به طور قطعی درمان نشود سبب تنگ شدن مجاری ادراری شده و می‌ تواند سبب بروز عفونت‌ های مکرر با شدت بیشتر شود.

با این حال عفونت ادراری برای کودکان پسر و دختر هر دو خطرناک است و ممکن است منجر به آسیب به سایر اندام های داخلی و حساس تر شود‌.

با وجود عفونت ادراری درمان نشده آسیب به بخش کلیه ها به طور حتمی اتفاق می‌ افتد و ممکن است تا پایان عمر این اختلالات با فرد همراه بماند.

زمانی که عفونت ادراری اتفاق می‌ افتد اگر سریعا فرآیندهای درمانی آغاز نشود این عارضه نهایتاً به نوعی التهاب در سراسر بدن تبدیل شده و ممکن است عفونت بخش های حساس را نیز درگیر کند.

با این حال هر گونه عفونت در بدن باید سریعاً به واسطه دارو درمانی بهبود پیدا کند در غیر اینصورت عوارض زیادی را برای شخص به همراه خواهد داشت.

ناگفته نماند که عفونت ادراری با آسیب های ظاهری مانند تنگی نفس، استفراغ و رنگ پریدگی همراه است.

شدیدتر از این عوارضی که در ظاهر مشاهده می‌ کنید، آسیب‌ هایی است که برای سیستم داخلی به وجود می‌ آید و ممکن است کلیه ها تحت فشار بسیار زیاد دچار آسیب شده و دیگر عملکرد درستی نداشته باشند.

عوارض کوتاه ‌مدت عفونت ادراری در کودکان

عفونت ادراری در کودکان اگر به موقع تشخیص داده و درمان نشود، می‌تواند باعث بروز عوارض کوتاه‌مدت متعددی شود.

از جمله این عوارض می‌توان به تب بالا، بی‌قراری، بی‌اشتهایی و درد هنگام ادرار اشاره کرد.

در برخی کودکان ممکن است ادرار تیره یا بدبو، سوزش در ناحیه تناسلی و تکرر ادرار نیز مشاهده شود.

عوارض بلند مدت عفونت ادراری در کودکان

برخی از عوارض بلندمدت عفونت ادراری در کودکان ، به شرح زیر هستند:

• عفونت‌های ادراری درمان‌نشده یا مکرر می‌توانند به سرایت باکتری به کلیه‌ها و ایجاد پیلو‌نفریت (عفونت کلیه) منجر شوند که خسارت بافتی و تخریب عملکرد کلیه را به همراه دارد.
• در اثر آسیب بافتی کلیه، ممکن است جای‌گذاری زخم ‌(اسکار) در کلیه اتفاق بیفتد که در بلندمدت می‌تواند به کم‌کاری کلیه یا نارسایی منجر شود.
• کودکی که دچار عفونت ادراری راجعه شده است، در آینده ممکن است با فشار خون بالا (هایپرتنشن) مواجه شود.
• کاهش عملکرد کلیه در سنین بالاتر، به‌ویژه اگر عفونت اولیه جدی یا مکرر بوده باشد، یکی دیگر از خطرهای بلندمدت است.

به‌طور خلاصه، در کودکان، عفونت ادراری فقط یک مشکل کوتاه‌مدت نیست؛ اگر درمان به‌موقع انجام نشود یا عود مکرر داشته باشد، می‌تواند تبعات بلندمدتی مثل آسیب کلیه، فشار خون بالا و نارسایی ادراری به دنبال داشته باشد.

لذا توجه به درمان اولیه و پیگیری دقیق بسیار اهمیت دارد.

تفاوت عوارض عفونت ادراری در کودکان با بزرگسالان

عفونت ادراری در کودکان نسبت به بزرگسالان می‌تواند پیامدهای جدی‌تر و ماندگارتری داشته باشد، زیرا بدن کودک هنوز در حال رشد است و کلیه‌ها حساس‌ترند.

در کودکان، عفونت معمولاً با تب، بی‌قراری، بی‌اشتهایی و گاهی استفراغ بروز می‌کند و اگر به‌موقع درمان نشود، ممکن است منجر به آسیب کلیوی دائمی، ایجاد بافت جوشگاهی (اسکار) در کلیه‌ها، و افزایش خطر فشار خون در آینده شود.

همچنین احتمال بازگشت مکرر عفونت در آن‌ها بیشتر است، به‌ویژه در نوزادان و دختران خردسال.

در مقابل، بزرگسالان معمولاً علائمی مانند سوزش ادرار، تکرر ادرار، درد زیر شکم یا پهلو دارند و کمتر دچار آسیب‌های ساختاری یا عملکردی در کلیه‌ها می‌شوند.

در آن‌ها، عفونت اغلب محدود به مثانه است و با مصرف داروهای ضدباکتری در مدت کوتاهی برطرف می‌شود.

با این حال، در بزرگسالان مبتلا به بیماری‌های زمینه‌ای مانند دیابت یا سنگ کلیه، خطر گسترش عفونت به کلیه‌ها و بروز تب یا عفونت خونی نیز وجود دارد.

به‌طور کلی، عفونت ادراری در کودکان باید جدی‌تر گرفته شود، زیرا احتمال بروز عوارض درازمدت و تأثیر بر رشد کلیوی در آن‌ها بسیار بیشتر از بزرگسالان است.

برای عفونت ادراری در کودکان چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

در صورتی که فرزنداتان تب بالا دارد و حالش خوب نیست، حتما سریعا به بیمارستان مراجعه کنید.

اگر پس از مصرف 48 ساعته آنتی بیوتیک در منزل بهبودی حاصل نشد، حتما به پزشک مراجعه کنید.

به‌طور کلی علائمی که در صورت مشاهده آن‌ها نیاز است فورا به مراکز درمانی مراجعه کنید، شامل موارد زیر می‌شوند:

• درد شکم شدید
• تب بسیار بالا
• استفراغ مکرر
• لرز شدید
• احساس خواب آلودگی
• سن کمتر از 3 ماهگی
• کاهش اشتها زیاد

درمان عفونت ادراری کودکان در پاکدشت

دکتر سمانه عبدالمحمدی، متخصص کودکان و نوزادان در پاکدشت، با تجربه در تشخیص و درمان انواع عفونت‌های ادراری در کودکان، روند درمان را بر اساس شدت عفونت و شرایط سنی کودک تنظیم می‌کند.

در بیشتر موارد، درمان با آنتی‌بیوتیک‌های خوراکی ایمن و مخصوص کودکان آغاز می‌شود و در صورت عفونت‌های شدید یا تکرارشونده، ممکن است نیاز به درمان تزریقی یا بستری کوتاه‌مدت باشد.

دکتر عبدالمحمدی علاوه بر درمان دارویی، بر اهمیت تشخیص علت زمینه‌ای مانند برگشت ادرار به کلیه‌ها، یبوست مزمن یا مشکلات ساختاری مجرای ادراری تأکید دارد تا از عود مجدد عفونت پیشگیری شود.

ایشان به والدین آموزش می‌دهند که مصرف مایعات کافی، تخلیه منظم مثانه و رعایت بهداشت ناحیه تناسلی کودک از عوامل کلیدی در پیشگیری از عفونت‌های بعدی هستند.

در مطب دکتر عبدالمحمدی، ویزیت تخصصی، آزمایش ادرار، سونوگرافی کلیه و پیگیری درمانی منظم انجام می‌شود تا سلامت کلیه‌ها حفظ و از عوارض احتمالی جلوگیری شود.

اگر کودک شما دچار سوزش ادرار، تب بدون علت یا بی‌قراری هنگام ادرار است، مراجعه سریع به دکتر سمانه عبدالمحمدی در پاکدشت می‌تواند از پیشرفت بیماری و آسیب‌های کلیوی جلوگیری کند.

هزینه درمان عفونت ادراری در پاکدشت

هزینه درمان عفونت ادراری در پاکدشت بسته به نوع درمان، سن کودک و شدت عفونت متفاوت است.

در موارد خفیف که درمان با داروهای خوراکی انجام می‌شود، هزینه معمولاً کمتر است، اما اگر نیاز به آزمایش‌های تخصصی، سونوگرافی یا بستری در بیمارستان باشد، هزینه درمان افزایش پیدا می‌کند.
در مطب دکتر سمانه عبدالمحمدی، متخصص کودکان در پاکدشت، ابتدا با معاینه و بررسی دقیق علائم، روش درمانی مناسب انتخاب می‌شود تا از صرف هزینه‌های اضافی جلوگیری شود.

هدف، درمان مؤثر با کمترین هزینه ممکن و بازگشت سریع کودک به سلامتی است.

سوالات متداول درباره عفونت ادراری در کودکان

در این بخش به سوالات رایج والدین درباره عفونت دستگاه ادراری کودکان می‌پردازیم تا شناخت بهتری نسبت به پیشگیری، درمان و عوارض احتمالی این بیماری داشته باشند.

عفونت دستگاه ادراری در کودکان چقدر شایع است؟

این بیماری یکی از مشکلات شایع کودکان است. قبل از هفت سالگی، برخی دختران و پسران بیشتر از سایرین ممکن است به عفونت ادراری مبتلا شوند، بنابراین والدین باید مراقبت‌های بهداشتی را جدی بگیرند.

چه کودکانی بیشتر در معرض خطر هستند؟

کودکانی که سیستم ایمنی ضعیف‌تری دارند، طولانی‌مدت آنتی بیوتیک مصرف کرده‌اند، یا تحت عمل پیوند عضو بوده‌اند، بیشتر در معرض ابتلا قرار دارند.

ناهنجاری‌های مادرزادی دستگاه ادراری ریسک ابتلا را افزایش می‌دهد.

تفاوت عفونت دستگاه ادراری و عفونت مثانه چیست؟

عفونت مثانه معمولاً تنها بر مثانه تأثیر می‌گذارد، در حالی که عفونت دستگاه ادراری می‌تواند کل سیستم ادراری را درگیر کند.

علائم تا حدودی مشابه هستند، اما کودک مبتلا به عفونت دستگاه ادراری معمولاً بیمارتر به نظر می‌رسد.

عفونت دستگاه ادراری چه مشکلاتی ایجاد می‌کند؟

علاوه بر درد در کمر یا پهلو، برخی کودکان ممکن است دچار اسهال شوند.

درد اغلب در زیر دنده‌ها احساس می‌شود.

درمان عفونت ادراری در کودکان به طور میانگین چقدر طول می‌کشد؟

اکثر کودکان پس از شروع درمان، طی یک یا دو روز بهبود نسبی پیدا می‌کنند و عفونت معمولاً طی یک هفته برطرف می‌شود.

چگونه می‌توان از عفونت ادراری در کودکان پیشگیری کرد؟

تمیز نگه داشتن ناحیه تناسلی کودک و آموزش به او برای رعایت بهداشت، به ویژه در دختران، می‌تواند خطر ابتلا را کاهش دهد.

آیا عفونت ادراری در کودکان قابل برگشت است؟

بله، عفونت‌های ادراری می‌توانند در برخی کودکان دوباره بازگردند، به ویژه اگر درمان کامل انجام نشود یا مشکلات زمینه‌ای وجود داشته باشد، مانند ناهنجاری‌های دستگاه ادراری یا ضعف سیستم ایمنی.

در چنین شرایطی، حتی پس از بهبود موقت، احتمال عود بیماری وجود دارد.

برای جلوگیری از بازگشت عفونت، پیگیری دقیق درمان، مصرف کامل داروهای تجویزی و رعایت بهداشت فردی بسیار مهم است.

والدین باید در صورت مشاهده هرگونه علائم جدید یا مشابه، سریعاً با پزشک مشورت کنند تا از عود بیماری پیشگیری شود و سلامت کودک حفظ گردد.